Header Reklam
Header Reklam

Tarihi Binalar ve Müzelerde Yangın Güvenliği

05 Nisan 2023 Dergi: Nisan-2023
Tarihi Binalar ve Müzelerde Yangın Güvenliği

Kapsamlı bir yangın koruma sistemi, yangın durumunda kişisel güvenliği ve hasarın hafifletilmesini sağlamak için gereklidir. Yeni müzeler ve kütüphaneler, yerel standartlara, uygulama kurallarına ve sigorta yönergelerine uyacak şekilde otomatik olarak inşa edilmelidir. Bununla birlikte, tarihi binaların inşasında yoğun olarak ahşap ve diğer geleneksel malzemelerin kullanılması, bu tür binalarda sıklıkla bulunan eskimiş elektrik tesisatı ve ekipmanlarıyla birlikte, yüksek bir yangın riski oluşturur. Zorluk; bir yandan maksimum yangın koruması sağlarken diğer yandan ilgili binanın özgünlüğünü ve karakterini korumak arasında optimum bir dengeyi bulmaktır. Standart yangın riski değerlendirme ilkelerine dayanan metodik bir yaklaşım kullanılarak, yangın güvenliği mühendisinin ve tarihi miras koruma uzmanının beklentilerine en iyi şekilde uyan bir fikir birliğine varılabilir.  Tarihi binalar ve müzelerdeki uygulamalara en uygun teknik; yangından korunma olanakları üzerinde durularak, hem pasif hem de aktif yangından korunma önlemlerini değerlendirmektir. 

Yangın algılama 

Ana öncelikler, önerilen yangından korunma altyapısının kurulumu ve bakımı sırasında binaların yapısı üzerindeki herhangi bir etkiyi en aza indirmek, yapının ve iç mekanların estetiğini korumaktır. Bu koşulları yerine getirmek için uzun bir yol kat eden uygun teknik çözümler, ASD (Aspirating Smoke Detection) sistemlerini ve kablosuz duman algılama ağlarını içermektedir. ASD sistemleri, çok düşük duman konsantrasyonlarına duyarlı oldukları için mümkün olan en erken yangın algılamasını sağlar. Aynı derecede önemli olarak, gizli bir boru ağındaki bir dizi çok küçük delikten bir duman algılama odasına hava çekilerek hava sürekli olarak örneklendiğinden, çıplak gözle pratik olarak görünmez hale getirilebilir. Yalnızca minimum kurulum kablolamasına izin veren ortamlarda, kablosuz algılama ağları mükemmel bir çözüm sunar. Bu tür sistemler artık çok uzun pil ömürleri ile son derece güvenilir örgü ağ teknolojisi sağlayan yüksek bir teknik gelişmişlik düzeyine ulaşmıştır. Kablosuz dedektörler ve lineer duman dedektörlerinin bir kombinasyonu, genellikle tarihi açıdan hassas binalarda bulunan, süslü yüksek tavanlara sahip geniş odalar için mükemmel bir çözüm sağlayabilir. 

Alarm verme, duman kontrolü ve tahliye 

Duman, bir yangın durumunda yaşam için en büyük tehlikeyi oluşturur ve binanın her yerine yayılmasını önlemek için mümkün olan tüm önlemler alınmalıdır. Duman ve yangının tarihi yapılar boyunca hızla yayılmasına yol açan ana faktörlerden biri, gizli boşlukların varlığıdır. Elektrik kablolarının ve havalandırma kanallarının döşenmesi sırasında oluşan boşluklu geçişlerin önlenmesine yüksek öncelik verilmelidir. Bu kurulumlar genellikle, yangın gelişiminin sonuçlarının çok daha az anlaşıldığı bir çağda gerçekleştirilmişti. Bölümlendirme, duman ve yangını, yeni başlayan bir yangının ilk olarak tespit edildiği alanın hemen yakınında kısıtlayabilmenin anahtarıdır. Çatı boşluklarının (çoğu durumda tüm binayı kaplayan) alt bölümlere ayrılması önemli bir önleyici tedbirdir ve yangın durumunda kapıların otomatik olarak kapanması şiddetle tavsiye edilir. Embriyonik yangınların etkili bir şekilde bastırılmasıyla birlikte erken tespit, tahliye prosedürlerinin nadiren gerekeceği anlamına gelir. Ancak bir bina tahliyesinin gerekli hale gelmesi durumunda, hızlı ve verimli bir şekilde gerçekleştirilmelidir. Uygun bir altyapı (alarm, çıkış yolu işaretleri, vb.) esastır ve kaçış yollarının her zaman açık bir şekilde gösterilmesini ve hiçbir şekilde engellenmemesini sağlamak için özen gösterilmelidir. Ayrıca personel eğitimine, düzenli yangın tatbikatlarına ve dahili yangın güvenliği düzenlemelerinin sıkı bir şekilde uygulanmasına (örneğin hiçbir alanda sigara içilmemesi, yanıcı maddelerin dikkatli bir şekilde depolanması vb.) büyük önem verilmelidir. Yangın güvenliği prosedürleri de düzenli olarak gözden geçirilmelidir.

Söndürme

Bu binalar halka açık olduğundan, yeni başlayan yangınları mümkün olan en erken aşamada bastırmak için tasarlanmış standart yangınla mücadele ekipmanı ile donatılmalıdır. Yeterli sayıda elde tutulabilen yangın söndürücüler temin edilmeli ve bina genelinde kolayca görülebilen yerlere yerleştirilmelidir. Genel amaçlar için önerilen tip, bu tür ortamlarda beklenebilecek yangınların büyük çoğunluğuna uygun, yeniden tutuşmayı önleyen ve kullanımı kolay olan köpüklü söndürücüdür. Yangının kontrolden çıkmasını önlemek için su hortumu makaraları da sağlanmalıdır. Bunların eğitimsiz kişiler için kullanımı kolaydır ve yakında boşalabilecek olan, elde tutulan yangın söndürücülerin aksine sürekli su sağlama avantajına sahiptir. Böyle bir aşamada, yangının yayılmasını sınırlamak, nesnelerin veya yerel oda dekorasyonunun korunmasından daha önemli hale gelir. Şiddetli bir yangının neden olduğu hasar, yıkıcı olabilir. Modern, amaca yönelik inşa edilmiş müzeler ve kütüphaneler genellikle otomatik sprinkler sistemi ile donatılacaktır, ancak çoğu durumda tarihi binalarda kısmi koruma sağlamak için böyle bir sistemin kurulması da mümkün olabilir. Küçük tarihi binalarda yeterli sayıda stratejik olarak yerleştirilmiş yangın söndürücülerin bulunması yeterli olabilir; ancak daha büyük müzelerde su hortumu makaraları ve yağmurlama sistemiyle kısmi kapsama şiddetle tavsiye edilir. Büyük tarihi yapılar ve müzeler de özel ilgi ve özel çözümler gerektiren alanları içerebilir. Bu tür alanlar arasında arşivler, elektrik odaları ve mutfaklar bulunur. Bu uygulamaların her biri için en uygun çözüm sağlanabilir. 

Arşivler 

Bir ASD sistemi, mümkün olan en erken yangın algılamasını sağlar ve bir gaz/su kombine söndürme sistemini etkinleştirmek üzere programlanabilir. Bu kombinasyonun arşiv uygulamaları için ideal bir çözüm olduğu kanıtlanmıştır. Nitrojen gazı yangını etkili bir şekilde söndürürken, ince su sisi, depolanan nesneleri parlama noktasının altına kadar soğutur ve yeniden tutuşmasını önler. 

Mutfaklar 

Ticari mutfaklar, yangının mutfağın kendi hava tahliye sisteminden binanın geri kalanına yayılması tehlikesiyle birlikte, çok ciddi bir yangın tehlikesi arz eder. Kritik alanlar (örneğin ocak, fritözler, fırınlar ve hava tahliye sistemi) özel olarak tasarlanmış söndürme sistemleri ile korunmalıdır. Islak kimyasal yangın söndürücüler (Sınıf F) de sağlanmalıdır. 

Tesisat odaları 

Bir gazlı söndürme sistemi, tesisat odalarındaki elektrik ve elektronik tesisatlar için verimli yangın koruması sağlayabilir. Herhangi bir yangın anında söndürülecek, geride hiçbir kalıntı kalmayacak ve yangın hasarı tek bir ekipman parçasıyla sınırlandırılabilecektir. Her halükarda, acil bir durumda kullanılmaları gerektiğinde söndürme sistemlerinin ve yangın söndürücülerin kusursuz çalışır durumda olmasını sağlamak için düzenli servis ve bakım vazgeçilmezdir.
 

Kaynak: Siemens Fire safety concept in historical buildings and museums – appl guide
https://sid.siemens.com/v/u/A6V10562738