Header Reklam

Scheer Danışmanlık ve Bilgi Sistemleri A.Ş. Genel Müdürü Çağrı Tolga Avşar “Endüstri 4.0 vizyonunu oluşturmayan kuruluşlar, ilerleyen dönemde rekabet avantajlarını yitirecekler”

21 Haziran 2016 Dergi: Haziran-2016
Scheer Danışmanlık ve Bilgi Sistemleri A.Ş. Genel Müdürü Çağrı Tolga Avşar “Endüstri 4.0 vizyonunu oluşturmayan kuruluşlar, ilerleyen dönemde rekabet avantajlarını yitirecekler”

Çağımızın yeni endüstriyel dönüşümü olan dördüncü sanayi devremi gerçekleşiyor. Diğer adıyla Endüstri 4.0 olarak adlandırılan dördüncü sanayi devrimi ne demek? Endüstri 4.0'ın avantajları ve zorlukları nelerdir? Endüstri 4.0'ın makine sektörüne etkisi nasıl olacak ve Türkiye, Endüstri 4.0 dönüşümünün neresinde? Scheer Danışmanlık ve Bilgi Sistemleri A.Ş. Genel Müdürü Çağrı Tolga Avşar, Endüstri 4. Hakkında merak edilenleri Termodinamik okurlarına anlattı…

Termodinamik: Endüstri 4.0 nedir?

Çağrı Tolga Avşar: Önce Endüstri 4.0’ın tarihçesinden kısaca bahsedecek olursak, buhardan güç elde edilmesi 1. Sanayi Devrimini tetiklerken, üretim hattı organizasyonu 2. Sanayi Devrimini, otomasyon 3. Sanayi Devrimini ve günümüzde internetin endüstriyel organizasyonlara girmesi 4. Sanayi Devrimini yani Endüstri 4.0’ı ortaya çıkarmıştır. Nesnelerin interneti, üç boyutlu yazıcılar, mobilite, büyük veri, artırılmış gerçeklik ve  siber fiziksel sistemler gibi yeni teknolojilerin füzyonu yeni iş modelleri doğuruyor ve sanayiden topluma, toplumdan bireye daha önce görmediğimiz büyük değişimleri tetikliyor. İşte teknolojilerin füzyonu sonucu ortaya çıkan Endüstri 4.0 ile talepten ürün/hizmet geliştirmeye,  hammadenin tedariğinden üretime, üretimden müşteriye kadar olan müşterilere değer yaratılan bütün süreçlerin insan, makina ve bilgi teknolojileri boyutlarıyla entegre, karar mekanizmaları özerk ve her ürün ya da hizmetin anlık olarak müşteriye özel değer yaratmasının sağlandığı bir mükemmellik hedeflenmektedir. Bu mükemmellik hedefi ve değişim, Türk Sanayisi için de rekabette öne geçebilmek için büyük bir fırsat sunuyor. 

Termodinamik: Endüstri 4.0’ın ekonomik ve sosyal açıdan dönüşümler yaratacağı çok tartışılan bir konu. Bu dönüşüm nasıl olacak?

Çağrı Tolga Avşar: Bu dönüşüm toplumları, sektörleri ve insanları derinden etkileyecek.  Müşteri, Sipariş, Üretim ve Lojistik süreçlerin uçtan uca esnek bir şekilde entegre olabilmesi, kendi kendine karar verebilen modüler yapılar olması ve müşteriye özel ürünün seri üretim maliyetine üretilmesi sayesinde Endüstri 4.0 vizyonunu hayata geçiren firmalar, kuruluşlar sektörlerinde önemli rekabet avantajları elde edeceklerdir. Endüstri 4.0 vizyonunu oluşturmayan kuruluşlar, ilerleyen dönemde rekabet avantajlarını yitirecekleri için ayakta kalmakta zorlanacaklardır. Yeni firmalar ya da başka sektörlerden firmalar yeni iş modelleri ile endüstri ve sektörlere bambaşka boyut ve değer getiriyor olacaklar. Endüstri 4.0 vizyonu doğrultusunda ürün ve hizmetler geliştiren firmalar karbon ayak izlerinin, üretim kayıplarının ve stoklarının azalması ile beraber sürdürebilirlik boyutunda da değişim getiriyor olacaklar. Endüstri 4.0’ın sürücülerinden olan platform yapılanmalarla müşteri, firma ve tedarikçiler daha etkileşimli bir şekilde biraraya gelirken, bildiğimiz anlamdaki organizasyonel yapılar daha yalın, entegre ve ortak çalışmaya açık yapılara dönüşecek. 

Termodinamik: Endüstri 4.0’ın zorlukları nelerdir?

Çağrı Tolga Avşar: Dördüncü sanayi devriminde üretim ve katma değer, kas gücü ile değil hayata geçen fikirle, şirketlerin inovasyon kabiliyetleri ile doğru orantılı olacaktır. İnsanlar entellektüel birikimleri ile alın teri döküyor olacaklar. Bu nedenle Endüstri 4.0’ın en büyük zorluğu öncelikle yetişmiş insan kaynağıdır. Endüstri 4.0’ın ihtiyacı olan kavram ve uygulamaları geliştirecek yetkinlikleri oluşturmak çok önemli. Çünkü bundan 5-10 yıl sonra bugün varolmayan birden fazla disiplini içeren birçok yeni meslek ortaya çıkıyor olacak. Bu nedenle şirketlerin mevcut çalışanlarını Endüstri 4.0 konularında yetiştirmesi, ilerleyen dönemde oluşacak istihdam açığını kapatabilmesi için önem arz ediyor. Bizler de Scheer olarak şirketlere özel, Endüstri 4.0 stratejilerinin, fırsatlarının, modellerinin belirlenmesi ve uygulanması hizmetlerimizin yanı sıra Scheer Akademi yapılanmamızla şirketlerin gereksinimleri doğrultusunda çalışanlarının Endüstri 4.0 ve bağıntılı konularda yetkinliklerinin artmasını hedefleyen özel eğitim programları tasarlıyor ve uyguluyoruz.  

Termodinamik: Endüstri 4.0’ın avantajları nelerdir?

Çağrı Tolga Avşar: Endüstri 4.0 ile müşteri süreçleri; müşterilerin çoklu kanallardan ürün/hizmete ulaşabildiği, ürün ve hizmetin durumunu anlık olarak görebildikleri, ürünü kendilerine özel şekilde sipariş edebilmelerini ve ulaşabilmelerini mümkün kılıyor olacak. Endüstri 4.0 ile ürün ve hizmet geliştirme süreçleri, anlık olarak müşteriye özel ürün geliştirmeyi ve müşterinin de ürün geliştirme sürecine dahil olduğu açık inovasyonu da mümkün kılacak. Endüstri 4.0 ile üretim süreçleri ise, kendi başına anlık karar alabilen ama diğer üretim alanlarıyla entegre çalışabilen modüler ve esnek üretim kabiliyetlerine sahip olacak. Endüstri 4.0’ın yaratacağı rekabet avantajlarını özetleyecek olursak; iyileştirme ve verimlilik başlığında daha hızlı ürün geliştirme, daha düşük üretim maliyeti, daha az stok, daha hızlı esnek üretim ve lojistik, artan kapasite kullanımı, artan yatırım geri dönüş oranı ve tabii ki müşteri memnuniyetinde artış anlamına geliyor. İş Modeli dönüşümü başlığında, şirketlerde belirlenen iş modelleriyle yeni ürün ve hizmet ile artan kârlılık anlamına geliyor.

Termodinamik: Endüstri 4.0 ile birlikte anılan ‘Nesnelerin İnterneti’, insansız bir endüstri mi demek oluyor? Yani Endüstri 4.0, istihdam sorunu yaratabilir mi?

Çağrı Tolga Avşar: Endüstri 4.0’ın amacı insandan arındırılmış bir fabrika değil, daha çok bilgi teknolojileri kabiliyetlerinin kullanımıyla insan odaklı, bütün paydaşlara katma değeri yüksek organizasyonu ve işletmeyi oluşturmaktır.

Aslında aynı endişeler Endüstri 2.0 ve 3.0’da da geçerliydi. Tarımda makinelerin kullanılması, 3.0 ile beraber otomasyonun devreye girmesiyle acaba insanlar işsiz mi kalacaktı gibi sorular vardı. Ama o dönemden bu döneme baktığımızda aslında çalışan insan sayısının arttığını görüyoruz. Bunun temel sebebi, işin form değiştiriyor olmasıdır. Endüstri 4.0’ın özellikle insanlar açısından faydasının, 4.0 teknolojileriyle beraber makinaların yapması gereken işleri makinaların yapıyor olacağını ve insanların iş formu açısından daha bilişsel daha entelektüel sermayelerini kullanabilecekleri çalışma alanlarına kayıyor olacağını söyleyebiliriz. İşte bu nedenle, Türkiye gibi gelişmekte olan, genç nüfusu olan ülkelerde gençlerimizi Endüstri 4.0’ın kavramları üzerine, teknolojileri üzerine yetiştirmemiz gerekiyor. Çünkü dediğimiz gibi iş formu değişiyor ve birden fazla disiplini içeren yeni meslekler ortaya çıkıyor olacak. Endüstri 4.0’ın hayata geçirilmesi için kendi mesleklerinin yanı sıra bilişim sistemleri, yazılım, veri bilimi gibi Endüstri 4.0 teknolojileri ve kavramları konularında kendilerini yetiştiren çalışanlar, istihdam piyasasında rakiplerinin birkaç adım önünde yer alacaklardır. Bu nedenle, çalışanların bilgi sistemleri ve teknolojileri konularında yetkinliklerini artırması kritik başarı faktörüdür. Kuruluşların çalışanlarını Endüstri 4.0’ın gelişen ihtiyaçları doğrultusunda yetiştirmeleri ve bu değişime hazırlamaları, Türkiye’nin Endüstri 4.0 yolculuğunda hızlı adımlarla ilerleyebilmesi için kritik öneme sahiptir.

Termodinamik: ‘Uzaktan Kontrol’ kavramı da Endüstri 4.0 ile anılıyor. Örneğin bina otomasyon sistemlerinde uzaktan kontrol ile nasıl güvenli bir ortam sağlanabilir?

Çağrı Tolga Avşar: ‘Uzaktan Kontrol’ün de içinde olduğu özellikle Endüstri 4.0’ı mümkün kılan nesnelerin interneti, siber fiziksel sistemler, artırılmış gerçeklik, büyük veri, 3 boyutlu yazıcılar ve robotik gibi teknolojilerin füzyonu sonucu ortaya çıkan çözümlere baktığımızda akıllı bina ve akıllı ev konseptlerini şimdiden görüyoruz. Geliştirilmekte olan ve geliştirilmiş bu çözümlerden örnekler verecek olursak: Binalardaki sensörler vasıtasıyla sıcaklığın oda hatta kişiye özel ölçülüp anlık olarak ayarlanabilmesini, ortamdaki ışığın kişi sayısına hatta ortamın kullanım amacına uygun şekilde değişmesini, sensörler vasıtasıyla ortam güvenliğinin sağlanmasından bahsedebiliriz. Hatta ilerleyen dönemde bina yapısallarının içerisine yerleştirilen mikroçip ve sensörlerle binanın yapısal risk taşıyıp taşımadığı anlık olarak değerlendirilebiliyor olacak. Bununla beraber binalarda faydalı alanın sanallaştırılması paylaşım ekonomisi modelinde daha fazla ortak kullanım yaratılabiliyor olacak. İşin sanallaşması ile beraber ilerleyen dönemde ofisler insanların daha fazla sosyal etkileşim için biraraya geldikleri yerler olmaya başlayacak. Bu teknolojiler İstanbul gibi trafik problemi olan yerlerde insanların hayat kalitesinin yanısıra iş verimliliğinin de artmasını sağlayacak. Ayrıca 3 boyutlu yazıcılar, robotik teknolojileri vasıtasıyla bina inşasının çok kısa sürelerde ve bina tasarımlarının açık inovasyonla tamamen kişiye özel olacağını görüyor olacağız.  

Çağrı Tolga Avşar

Termodinamik: Türkiye, Endüstri 4.0 dönüşümünün neresinde, Türkiye sanayisi Endüstri 4.0 için hazır mı? Hazır değilse neler yapılmalı?

Çağrı Tolga Avşar: Özellikle Endüstri 4.0 dönüşümünde Türkiye şu anda farkındalık aşamasındadır. Endüstri 4.0’ın teknolojileri nelerdir, nasıl fayda yaratır içselleştirilmesi aşamasındayız. Türkiye gibi genç nüfusa sahip gelişmekte olan ülkeler, belirledikleri Endüstri 4.0 stratejileri doğrultusunda gelişmiş ülkelere göre daha hızlı hareket edip, daha rekabetçi bir konuma gelebilirler. Verimli ve sürdürülebilir bir sanayinin oluşumu için öncelikle Türk Sanayisine özel Endüstri 4.0 Stratejisinin, Odak Alanlarının, Yönetişim Modelinin ve Yol Haritasının belirlenmesi, ardından bu model doğrultusunda destek ve teşvik sistemlerinin de acilen hayata geçirilmesi gerekiyor. Türk sanayisi için özellikle 4 önemli boyut olduğunu değerlendiriyoruz: ‘Açık Platform Yapılanması’, ‘Altyapı’, ‘Teknoloji ve Eğitim’.

Endüstri 4.0’ın temel karakteristiklerinden biri olan Açık Platform Yapılanması, işbirliklerinin oluşmasını sağlayan ekosistemlerdir. Bu bağlamda özellikle Türk Sanayisine rekabet avantajı yaratacak, odaklanılacak Açık Platform yapıları tespit edilmelidir. Teşviklerle desteklenen bu platformlarda tedarikçiler ve büyük kuruluşlar ekosistem mantığında bir araya getirilmelidir. Bu platformların yurtiçinde başarılı uygulamalarla beraber oluşması akabinde yurtdışına yayılımları ihracatımızı artırmak için çok önemlidir.

Bir diğer boyut, Bilgi ve İletişim Teknolojileri altyapısıdır. Nesnelerin interneti ile ilgili araştırmalara göre çok kısa bir süre içinde 1 trilyon nesnenin internete anlık olarak bağlı olacağı hesaplanıyor. Her nesnenin anlık olarak yüzlerce parametreyi birbirine iletecek olması, sürdürülebilir ve sağlıklı bir Bilgi ve İletişim altyapısı gerektiriyor.

Endüstri 4.0 Teknolojileri dediğimizde; Nesnelerin İnterneti, Mobilite, Çoklu Kanal Yönetimi, 3 Boyutlu Yazıcılar, Siber Fiziksel Sistemler, Büyük Veri ve Güvenlik Teknolojilerinden bahsedebiliriz. İşte bu konularda odak alanların belirlenmesi ve dünyayla entegre ama aynı zamanda ülkeye özgü teknolojilerin geliştirilmesi çok önemlidir. Özellikle Nesnelerin İnterneti kapsamında siber güvenlik teknolojilerinin ve çözümlerinin geliştirilmesi kritik öneme sahiptir.

Endüstri 4.0 yepyeni istihdam alanları yaratıyor olacak. Bu nedenle, eğitim sisteminin Endüstri 4.0 gereksinimleri doğrultusunda tasarlanmasını kritik başarı faktörüdür.

Sonuç olarak, Türk sanayisinin gelişimi için Endüstri 4.0’a uzun bir yolculuk olarak bakılmalı ve kuruluşlar stratejik hedeflerinden hareketle kısa, orta ve uzun vadelere yayılmış yönetilebilir ve sürdürülebilir Endüstri 4.0 faaliyetlerine odaklanmalıdır. Endüstri 4.0 yolculuğunda kuruluşların sistematik bir yaklaşımla ve aşamalarla ilerlemeleri Endüstri 4.0 uygulamalarının başarısını artıracaktır.

Termodinamik: Endüstri 4.0’ın Türkiye makine sektörüne yansımaları neler olacak?

Çağrı Tolga Avşar: Endüstri 4.0’ın makina sektörüne yansımasını iki kısımda ele alabiliriz. Birincisi üretimde verimliliklerin artması. Örneğin, üretim sektöründe gerçek zamanlı/anlık analiz ile, sıradışı bir enerji sarfiyatı durumunda, sistemin bakıma gereksinimi olup olmadığı anlaşılabilir. İkincisi ise iş modeli değişimidir. Artık makina üreticileri makina ya da ekipmanın sahipliğini satmak yerine makina ile hizmet veriyor olacak. Örneğin bir kompresör üreticisinin kompresörü satmak yerine hava basıncı satmasını buna örnek gösterebiliriz. Böylece makina/ekipman satın alan işletme ana işine odaklanabilir ve kaynaklarını daha etkin kullanabilir. 

Termodinamik: Endüstri 4.0’ın Türkiye’deki üretim şirketleri üzerinde nasıl bir etkisi var?

Çağrı Tolga Avşar: Endüstri 4.0’ın üretim şirketlerine etkisini iki kısımda ele alabiliriz. Birincisi yeni iş modellerinin ortaya çıkması, ikincisi ise süreçlerde verimliliklerin radikal bir şekilde artması.

Endüstri 4.0’ın iş modellerine etkisine bakacak olursak, artık müşteri istediği ürünlerin ve kaynakların mülkiyetini satın almaktan ziyade ilişkili hizmetlere istedikleri zamanda, maliyette ve kalitede erişeceklerdir. Bu da sanayi kuruluşlarının, kendi ürünleri ile ilgili fonksiyonlar için, hizmet sağlayıcı karakterine bürünmesi anlamına geliyor. Böylelikle son kullanıcıya bu hizmeti en işlevsel, hızlı ve en düşük maliyetle sunan kuruluşlar rekabette ön plana çıkacaktır. Bugün son kullanıcılar Android Market’te ya da Apple Store’da nasıl uygulama satın alıyorlarsa ve Apple bir üründen öte Uygulama Platformu özelliğe ile hizmet sağlıyorsa, ilerleyen dönemde örneğin; bir araba üreticisi de mobilite sağlayıcısı olarak istenen zamanda, en hızlı, en konforlu ve en düşük maliyetli ulaşımı sağladığı müddetçe rekabette öne geçecektir. Platform yaklaşımı, kuruluşları müşteri ve tedarik zincirini de içine alan açık bir ekosistem yaratarak endüstriler arası duvarların ortadan kalkmasına sebep olmaktadır. Firmaların yeni iş modelleri ile farklı endüstri ve sektörlere bambaşka boyut ve değer getirdiğine şahit olacağız. Örneğin, bir buzdolabının tüketiciler hiç markete gitmeden tüketime göre eve sipariş verebilmesi ve böylece buzdolabı üreten kuruluşun teknolojik olarak aynı zamanda perakende hizmeti verebilecek olmasını, oluşabilecek bir trend olarak örnek verebiliriz. Artan veri analiz kabiliyetleri ile kuruluşlar ürünleriyle ilgili daha fazla hizmet sağlayabilecekler, örneğin bir makina üreticisi kestirimci bakım hizmetini ürettiği makina için bir katma değerli hizmet olarak müşterisine sağlayabilir.

Süreçlerde verimlilik artışından bahsedecek olursak; Endüstri 4.0 ile sanayi kuruluşları doğal kaynakları daha verimli kullanacak ve karbon ayak izi azalacaktır. Yeni fikirler ve buluşlar çok daha düşük maliyetlerle hızla hayata geçecektir. Endüstri 4.0 ile ürün ve hizmet geliştirme süreçleri, anlık olarak müşteriye özel ürün geliştirmeyi ve müşterinin de ürün geliştirme sürecine dahil olduğu açık inovasyonu da mümkün kılacak. Endüstri 4.0 ile üretim süreçleri ise kendi başına anlık karar alabilen ama diğer üretim alanlarıyla entegre çalışabilen modüler ve esnek üretim kabiliyetlerine sahip olacaktır. Örneğin, gerçek zamanlı/anlık analiz ile, bir fabrikada sıradışı bir enerji sarfiyatı durumunda, ilgili sistemin bakıma gereksinimi olup olmadığı önceden anlaşılabiliyor. İşte bu teknoloji destekli kabiliyetler bütünü, gerçek zamanlı olarak kendini kontrol edebilen akıllı fabrika vizyonunu mümkün hale getirmektedir.

Termodinamik: Türkiye’de Endüstri 4.0’ın geleceğini nasıl görüyorsunuz?

Çağrı Tolga Avşar: Dördüncü sanayi devrimi, toplum ve bireylere faydaları olduğu kadar riskleri de içinde barındıyor. Özellikle Türkiye gibi genç nüfusa sahip ülkemizde, gençlerimizi Endüstri 4.0’ın gereksinimleri doğrultusunda yetiştiremezsek, işsizlik oranı artarken, karşılanamayan nitelik gerektiren açık pozisyonlarında fazla olduğunu görüyor olacağız. Ülkemiz için 4. Sanayi Devriminde başarılı olmanın yolu, yönetişimden ve eğitimden geçiyor. Aksi takdirde gelişmiş ülkelere göre düşük olan iş gücü maliyetimizin ve üretkenliğimizin anlamı kalmayacaktır. Bu zorluğu aşmanın yolu; bir an öce hem ülke hem de kuruluşlar olarak Endüstri 4.0 stratejilerinin, yönetişim modelinin belirlenmesi ve Endüstri 4.0 gereksinimleri doğrultusunda eğitim sisteminin adapte edilmesinden geçer.

Çağrı Tolga Avşar Hakkında

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği ve Hacettepe Üniversitesi’nden İşletme Yüksek Lisans derecelerine sahiptir. Uzun yıllar Savunma Sanayi,  Üretim ve Finans sektörlerinde, Türkiye’nin önde gelen firmalarında Stratejik Planlama, Program ve Proje Yönetimi, İş Süreçleri Yönetimi, Yalın 6 Sigma, İş ve Bilgi Teknolojileri Dönüşümü, İnovasyon Yönetimi, Değişim Yönetimi ve Dijital Dönüşüm konuları başta olmak üzere çalışmalarda bulunmuş ve üst düzey yöneticilik yapmıştır. 2008’den beri Scheer Holding şirketlerinde Üst Düzey Yöneticilik yapmakta olup, 2012’den beri Scheer Danışmanlık ve Bilgi Sistemleri A.Ş.’de Genel Müdür görevini yürütmektedir.



Slider Altına