Slider Altına

Kale Center

05 Ağustos 2007 Dergi: Ağustos-2007

Lise eğitimi için ise İstanbul’a gelen Sarı, bugün 125 yaşında olan Pertevniyal Lisesi’ni bitirmiş. Henüz lise bitmeden çalışmaya başlamış; mekanik proje camiasının duayenlerinden Kevork Çilingiroğlu’nun yanında. Bir yandan da Galatasaray Mühendislik Mektebi’nin gece bölümüne devam eden Metin Sarı, askerlik görevinden sonra, bugün Teknik Müdürlük görevini devraldığı Kale Center’ın mekanik tesisat projesini hazırlayan Gürdal Mühendislik ile ardından Teba’da, Ente’de ve pek çok projede görev almış. Mekanik tesisatta; proje aşamasında da, Arabistan’dan Rusya’ya kadar pek çok farklı coğrafyadaki şantiyelerde, uygulamada da sorumluluk almış. Aslında Bahçeşehir projesi bittiğinde emekli olmuş ama, iş hayatına çok küçük yaşta başladığı için kağıt üstünde kalmış emeklilik. Ardından Kıbrıs Jasmine Park, Ardıçlı Evler, Koray İnşaat, Tokar, Sabancı Üniversitesi, Mövenpick Otel gibi projeler gelmiş ve Kale Center Alışveriş Merkezi’nin yapım sürecinde katılmış Kale Holding’e.. Metin Bey’le söyleşimize, bizi kırmadı, yapının mekanik proje müellifi Ersin Gürdal’da katıldı ve İstanbul’un kabus sıcaklarının yaşandığı günlerden bir gün, birlikte Kale Center’ı tepeden tırnağa gezdik, mekanik tesisat sektörümüzdeki gelişmeyi bir de Kale Center’dan izledik..

Kale Endüstri Holding’in bir iştiraki olan Kale Center AVM, fiilen 22 Nisan’da açılmış ama sonrasında da, hemen her yapıda olduğu gibi bazı "ufak tefek" işler devam etmiş. Biz bu söyleşiyi yaptığımızda otomasyon ve yalıtımla ilgili çalışmamlar tamamlanmak üzereydi. Tüm detaylar tamamlanana kadar Metin Bey ve Ersin Bey, haftada bir gün, düzenli olarak toplanıyor, uygulamaları birlikte gözden geçiriyor ve yapılması gerekenlere karar veriyorlar. Kale Center, görkemli cam kubbesinin altında yer alan atrium’a bağlı üç kanattan oluşan özgün ve şık bir mimariye sahip. Mimari başarısı; sadece gün ışığını iç mekánlara taşıyan, çağdaş konfor algısını hissettiren çizgileri ile değil, her hangi bir katta, her hangi bir noktada merkezin neredeyse tamamını görebilmenize olanak tanıması ile "alışveriş" alanında da avantajlı yaklaşımı, özellikle mekanik tesisat alanlarındaki cömertliği ile de kendisini gösteriyor. Öyle ya mekanik tesisata ayrılan alanların yapıların heybetine oranla küçücük kalışına o kadar çok tanık olmuşuz ki, mekanik tesisat alanlarını gezdikten sonra, diğer alanları gezecek halimiz kalmadığına hayıflanıyor, bir hafta sonu yeniden gelmeyi planlıyoruz.

Kale Center’daki Tedarikçiler

Metin Sarı: Mekanik tesisat taahhüdü için seçimimizde, önce otuz firma arasından on beşe düşürdük, ardından Tesa Tesisat’ta karar kıldık. Otomasyonu ise ayırmıştık. Bunun için başvuran altı şirket içinden işi, Emo Teknik’e verdik. Yangın güvenlik için de Fokus Mühendislik’le çalıştık. Klima santrallerimizde ve mutfak aspiratörlerimizde Teba, chiller gruplarımızda Carrier, kazanlarımızda Viessmann, fanlarımızda Systemair, menfezler Fita Teknik, yangın damperleri ve tesisat yalıtımlarımızda ise Saven Teknik, FCU’lar Wesper tedarikçilerimiz oldu. 36 klima santralimiz, 24 tane mutfak aspiratörümüz, 18 tane WC aspiratörümüz var ama bunlar, merkezi olarak yapılandırılan projede. Alışveriş merkezlerinde yer alan dükkánların hacimleri, faaliyet türleri ve tercihlerine göre farklılık gösteren pek çok şey var. Bu doğrultuda her bir mağazanın kendi projesi var. Projede bu durum öngörüldüğü için ısıtma ve soğutmada bağımsız bölümler, birer modül olarak değerlendirildi. Bu nedenle çok fazla değişiklik ihtiyacımız olmadı. Büyük mağazalarda 95 tane ferdi klima cihazı kullandık. Bazı mağazalarda ise hem kasetli sistem, hem ayrıca ferdi klima cihazları kullanılıyor.

Enerjiyi geri kazanmak, tasarruf edebilmek çok önemli

Ersin Gürdal: Tabii böyle bir yapıda işe başlıyor ve başladığınız şekilde bitiremiyorsunuz. Son iki yıl içinde olabildiğince hızlı ve yoğun bir süreç yaşandı. İbrahim Tütenyurt gibi çok iyi bir mimarla, Metin Sarı gibi işini çok iyi bilen bir mühendisle çalışmak şüphesiz avantajlıydı. Bu tür yapılarda bizlerden beklenen temel şeyler; konfor koşullarının kesintisiz sağlanması, başta yangın güvenliği olmak üzere aynı anda hizmet verilecek binlerce kişinin güvenliği ile ilgili diğer konulara gerekli hassasiyetin gösterilmesi, işletmede kolaylık ve sürat sağlayacak, enerjiyi tasarruf edecek otomasyon sistemlerinin kullanılması, neticede enerjiyi tasarruf eden, verimli kullanan ve çevre dostu bir yapının tesis edilmesidir. Bu binada hepsi sağlandı. Baca gazlarının atılan enerjisinin % 8’ini geri kazanıyoruz. Chiller gruplarının yoğuşturucu ısısıyla kullanma sıcak suyunu 10 C¡’den 25 C¡’ye kadar bir enerji sarf etmeden, enerjiyi geri kazanarak, gerisini ise kazanlardan elde ediyoruz. Mağazalara verdiğimiz taze havayı attığımız egzoz havasının ısısıyla kışın ısıtıyoruz, yaz mevsiminde ise soğutuyoruz. Havadan havaya ısı geri kazanımı uyguluyoruz. Soğutma kulelerinde sudan da tasarruf sistemi mevcut.

Yangın emniyetine büyük önem verildi. Yangın bölmeleri, bölme geçişlerinde emniyet klapeleri kullanıldı. Sanırım hiçbir alışveriş merkezinde olmayan bir duman tahliye sistemi var. 6 tane 50 bin m3’lük aspiratörle toplam 300.000 bin m3 hava kapasitesinde dumanı atan tahliye sistemi kuruldu. İstanbul sürprizlerle dolu bir kent. Tasarım ölçütlerinin üzerine çıkan iklim koşulları yaşıyor. 33 C¡ İstanbul için tasarım sıcaklığıdır. Oysa İstanbul artık 35-40 C¡’leri görüyor. 37 C¡’de biz bu binayı rahatlıkla soğuttuk. Cihaz seçimlerimizde eğer istediğimiz kaliteyi karşılayan yerli ürünler varsa, oyumuzu onlardan yana kullandık. Ama kalite beklentimizin karşılanamadığı durumlarda, işin sağlığından taviz vermedik, ithal ürünleri de vasıflarından ötürü değerlendirmeye aldık.

Yapıda asla taviz verilmeyecek koşullardan biri de; güvenlik

Metin Sarı:
Asansör boşlukları ve merdivenlerin basınçlandırılması için, her bir basınçlandırılacak alan için kontrol edebileceğiniz basınçlandırma fanları mevcut. Beş yangın merdiveninin her birinde de birer basınçlandırma fanı bulunuyor. Garaj egzos aspirasyonlarımızın da çok güçlü olduğunu söyleyebilirim. Garaj katlarında 17 yerden emiş yapılıyor, emiş yapan beş kanal üç fana bağlı. Bu şekilde bir beş kanal daha yine üç fana bağlı, diğer emiş kanallarının dördü iki fana, kalan üçü de iki fana bağlı olmak üzere, toplam 17 emiş kanalı, 10 adet fana bağlı olarak çalışıyor. Her garaj katında 204 menfez var. Garaj aspiratörleri karbondioksit uyarıcısı devrede olarak taze hava karışımına ihtiyaç duyulan noktalara göre çalışmasını ayarlıyor. Ama garajlarda herhangi bir yangın durumunda aspiratörler, birinci çalışma konumunu terk ederek ikinci çalışma konumuna geçecek yani yangın otomasyonu devreye girecek. Böyle bir riskin gerçekleşmesi halinde atriumda da duman tahliye santralleri devreye girecek.

Yangın olasılığına yönelik alınan yangın damperleri, aynı zamanda duman damperleridir ve yangın otomasyon sisteminde bu damperler hangi bölümde yangın çıkarsa ona göre açılacak veya kapanacaklar. Atriumun duman tahliyesi için ayrılmış üç adet atrium santralleri, dumanın çekilebilmesi için hava basacaklar. Böylelikle duman aspiratörleri emiş yapabilecek. Mevcut 36 santral ise yangın halinde, yangın otomasyonunun kontrolünde diğer mahallerden duman tahliyesi için çalışacak. Mağazalardan çıkan duman, aynı bölgeden emilerek atılacak. Arka koridorlar için ayrıca beş santral mevcut. Yangın sırasında sadece dumanı emmek için her bir sinemaya da 15.000 m3/saatlik aspiratör kondu. Bunlar da sadece kendi bulunduğu bölgelere servis veren santrallere bağlı. Bunlar da yine yangın halinde, yangın senaryosuna göre çalışacak. Özetle havalandırma sistemi, kelebek vanalar, yangın vanaları, hidrantları, sprinkler sistem, yangın senaryosunda doğrudan yangın kontrol panosundan komut alıyor. Yani iki farklı bina otomasyonumuz var diyebilirim. Biri normal çalışma koşulları konumu, diğeri ise yangın senaryosu. Yangın halinde ilk sistem devreden çıkarak yerini yangın otomasyonunun kontrolüne bırakıyor.

Sulu sistemde 2 adet yangın pompası ve 1 adet joker pompa var. Bu pompaların ikisi de elektrik motorlu. İkisine de geçiş elemanı yerleştirdik, jeneratörden besleniyorlar. Jeneratör çalıştığı zaman sistemde elektrik olmasa da trafodan buraya akım geliyor. Su yangın sistemindeki bütün hatları birbirine bağlı 4 kolondan çıkıyoruz. Kolon üzerinde vana yok. Vanalar kolondan kata çıkışta var. Her katta 4 yerden kata giriş var. Yani yatayda ve düşeydeki dörder hattın hepsi birbirine bağlı bir ağ oluşturuyor. İhtiyaç halinde bu noktaların herhangi birinden suyu alabilmek mümkün.

Alışveriş merkezlerinin çekim merkezleri ve hassas bölgeleri kafeteryalar

Ersin Gürdal: Alışveriş merkezlerinin bir cazibe noktası olabilmesi için pek çok talep edilen hizmeti bir arada bulundurması gerekiyor. Alışverişi desteklemek için, diğer ihtiyaçlara hizmet veren birimlerin konumlandırılması şüphesiz ki önemli. Restoran, kafeterya, sinema ve oyun alanlarının konumlandırılmasında hep alışveriş merkezlerinin mağazalara yönelimi artırması fikrinden hareket ediliyor. Bunun için sinemalar ve kafeteryaların üst katlarda olması tercih ediliyor. İnsanlar yiyecek ve eğlence ihtiyaçları için üst katlara çıkarken mağazaları görerek çıkıyorlar. Kafeteryaların konumlandırılması da öncelikle bu düşünce doğrultusunda yapılıyor ve bu da çoğunlukla üst katlarda oluyor. Tabii ki kafeteryaların üst katlarda oluşunun tesisat ve güvenlik açısından avantajları da var. Doğalgaz, kazan dairesinin dışında sadece kafeteryalarda kullanılıyor. Yangın güvenliği açısından doğalgaz kullanan bölümlerin en üst katta olması tercih edilebilir. Üstleri uzay çatı, bacaları doğrudan dış ortamla temaslandırılabiliyor. Ayrıca koku problemleri açısından da kafeteryaların en üst katta olması avantajlı. Sinemaların tavan yüksekliği itibarıyla neredeyse iki kat gerektirecek yükseklikleri açısından en üst katta olmaları, mimari açıdan da kolaylık sağlıyor.

Metin Sarı: Kafeteryalar ve mutfaklar alış veriş merkezlerinin belki de en dikkat edilmesi gereken bölümüdür. Her birinin egzos havaları, ayrı ayrı gitmek zorunda. Bir firma, iki ayrı bölümü alıp birleştiriyor, ama biz yine de iki ayrı aspiratör yerleştiriyoruz. Kanalların tesisini bizzat yapmamız gerekiyor. Kendi projelerini uygulamalarına bırakılamayacak detaylar var. Kullanmamız gereken çelik kanallar, kaynaklı, taş yünü izoleli, üzerleri alüminyum kaplama olmalı. Bölmeleri içindeki tesisat koşulları sadece bölme sahibinin, işletmecisinin inisiyatifinde olmamalı. O kanallar bir alt kattaki mağazanın üzerinden geçiyor ya da bir diğer mağazanın içerisinden. Bir müstakil bölümün bir diğerine zarar vermemesini sağlamak da bizim sorumluluğumuzda. Bu nedenle bir bağımsız bölümle ilgili hak sahibi firmaların yapacakları uygulamaların bizim denetimimizde olması gerekiyor. Bu süreçte ortaya çıkabilecek olası sorunları da bizim çözümlememiz.

Uyulması gereken koşulların da üstünde titizlik gösteren, giderlerin bulunduğu şapı kırıp membran çektiren üzerine izolasyonlu süzgeçler taktıran öyle firmalar oldu ki, bizzat şahit olduk, toplu yaşam mahallerinde herkes benzer şekilde yaklaşım gösterse ne gibi bir sorun olabilir ki dedik..

Kale Center AVM, pek çok sorun senaryosunu irdeleyerek, geçmiş tecrübeler irdelenerek tesis edilmiş özenli bir yapı. Ama yeni. Yeni olmanın getirdiği sorunlar veya yeni olmanın getirdiği sorunsuzluk ile karşı karşıya olabilir. Ama zaman içinde, yapı-insan ilişkisi içinde sorunları karşılayacak. Önemli olan, konforu, güvenliği sağlayacak en önemli belirleyici olan mekanik tesisatın, uzmanların yönetiminde olması. Kale Center’da bu açıdan sorun gözükmüyor.

KALE CENTER AVM  Güngören / İstanbul

YatırımcıKale Yapı ve Ticaret A.Ş.

Yüzölçümü14.083 m2 Arsa alanı, 79.316 m2 Kapalı alan

Mağaza108 mağaza - 26.705 m2 toplam mağaza alanı

Birimler843 araçlık otopark, 6 sinema salonu, 24 kafeterya

Mimari ProjeOrson Mimarlık

Mekanik Tesisat ProjesiMak.Yük.Müh.Ersin Gürdal Ğ Gürdal Mühendislik

Sistemler


Isıtma KazanlarıDoğalgaz yakan üç geçişli çelik sıcak sulu (90 C¡/70 C¡) ısıtma kazanları

1.650.000 kcal/h .. 3 Adet

500.000 kcal/h .. 1 Adet

Soğutma GruplarıSu ile soğutmalı santrifüj kompresörlü soğutma grupları (6 C¡/12 C¡)

2.200.000 kcal/h .. 3 Adet

Soğutma Kuleleri3.000.000 kcal/h .. 3 Adet (30 C¡/35 C¡)

Su DepolarıToplam 780 m3 su hacmi

Yangın Söndürme Pompaları170 m3/h - 90 mSS .. 2 Adet

Havalandırma, Klima Sistemleri

Mağazalarda gizli tip lokal klima cihazları veya fan coil birimleri + Enerji geri kazanımlı taze hava klima santralleri

Atrium ve serbest dolaşım alanları, sinemalar vs. için resirkülasyonlu klima santralleri

Duman tahliye sistemleri

Merkezi klima santralleri toplam resirkülasyon havalandırma kapasitesi; 36 santral - 700.000 m3

Enerji Ekonomisi uygulamaları


TS 825’e göre yalıtım

Doğalgaz yakan kazanlarda baca gazı ekonomizörleri ile enerji geri kazanımı

Soğutma grupları yoğuşturucusu ısısının, kullanma suyu üretiminde ön ısıtma için kullanılması

Taze hava klima santrallerinde, havadan havaya ekonomizörlerle, egzos havası ile taze havanın ön ısıtma veya ön soğutmasının yapılması

Güvenlik önlemleri


Yangın güvenlik bölgeleri ve yangın önleme klapeleri

Yangın kaçışı merdiven boşluklarının basınçlandırılması

Sprinkler sistemleri, yangın dolapları ve çok maksatlı kuru tip yangın söndürücüleri

Duman tahliye sistemleri

Bina otomasyonu

Mekanik, elektromekanik ve güvenlik sistemlerini içine alan bina otomasyon sistemi


Etiketler


Video İçerik

Performansa Dayalı Deprem Tasarımı Yaklaşımı

Sempozyum