Kapalı Ameliyatlar için Covid-19 Koruması Prof. Dr. Ediz Altınlı Tarafından Geliştirildi

10 Ağustos 2020 Dergi:

Covid-19 pandemi sürecinin başlangıcında laparoskopik ve robotik ameliyatlar, hem hastalar hem de sağlık çalışanları açısından risk oluşturması nedeniyle durduruldu. Ülkemizdeki cerrahi derneklerin ortak kararı ile sadece acil olan ve açık ameliyatlar yapılabiliyordu. Memorial Bahçelievler Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Prof. Dr. Ediz Altınlı, laparoskopik ve robotik ameliyatlarda karbondioksit tahliyesinin koronavirüs riski olmadan gerçekleşmesini sağlayan “Altınlı Virüsten Koruma” anlamındaki “AltvirGuard” filtreleme sistemi geliştirdi ve bu ameliyatların dünyada ilk kez yeni tip koronavirüse karşı da güvenle yapılabilmesini sağladı.
Prof. Dr. Ediz Altınlı, laparoskopik ve robotik ameliyatların çok önemli bir konfor sunduğunu, bu nedenle de mutlaka yapılması gerektiğini düşündüğünü belirterek, sistemi şöyle özetliyor: “Kapalı ameliyat tekniklerini güvenle uygulayabilmek adına hem hastalarımızın, hem sağlık çalışanlarımızın güvenliği için bir sistem geliştirdik. Laparoskopik ve robotik ameliyatlarda karbondioksit şişirme sistemi kullanılıyor. Yani hastanın karnı karbondioksit gazı ile şişiriliyor, kullanılan aletlerle birlikte ameliyat bölgesinde rahat bir şekilde çalışılabiliyor. Operasyonun sonunda bu gazın tahliyesi esnasında partiküllerin havada serbestleşmesi nedeniyle virüsün ameliyathanede yayılması ve sağlık çalışanlarına bulaşması söz konusu olabiliyor. Ancak bu yeni sistemle laparoskopik işlemler sırasında karbondioksit tahliyesi artık virüs yayılımı için herhangi bir risk oluşturmuyor. Bu, operasyonlarımızı hem hastalarımız, hem hastanemiz hem de sağlık çalışanlarımız için daha güvenli hale getirdiğimiz anlamına geliyor. Böylelikle hastalarımız öteleyemeyecekleri cerrahi işlemleri ve sağlık hizmetlerini gönül rahatlığıyla alabiliyor. “
Prof. Dr. Altınlı, bu operasyonlar durdurulduğunda hastaların tüm bu avantajlardan yararlanamadığını ve bu durumun çözümü ile ilgili kapsamlı araştırmalar yaparak “AltvirGuard” filtreleme sistemini hayata geçirdiklerini belirterek, şöyle devam etti:
“İngilizcede “huqqa” adı verilen nargile sistemindeki süzme düşüncesinden yola çıkarak bir filtrasyon sistemi geliştirdik. Karın içi periton sıvılarında Covid-19’un patojeni olan SARS CoV 2 yaklaşık 10 kat daha fazla bulunuyor ve bu tür ameliyatlarda bulaşıcılık oranının çok daha yüksek olduğu biliniyor. Bunun için karbondioksiti temiz olarak dışarı atma adına aspiratöre bağlanan bir sistem geliştirdik. Basit olarak göğüs cerrahisinde toraks tüpü adı verilen tüp kullanılarak yapıldı. İçerisine belirli derişikte sodyum hipoklorit adı verilen çamaşır suyu koyularak ilk gelen karbondioksit gazının bu çamaşır suyunun içerisinden pulverizasyon yöntemiyle geçmesi sağlandı. Daha sonra çıkan gazı anestezi makinelerindeki filtrasyon sistemlerine takarak %99.9 virüsü süzerek dışarı atmayı başardık. Bu sayede çiftli koruma sağlanıyor. Çok prototip bir sistem oldu. Bu sistemin en büyük avantajı her koşulda laparoskopik ya da robotik cerrahi yapmaya imkan vermesidir. Çünkü kullanımı çok kolay ve düşük maliyetli bir sistemdir. Bir toraks tüpü, bir antiviral filtre ve tam olarak çamaşır suyu ile yapılabilen bir sistem oldu.
Bu uygulamalar ile pandeminin en majör geliştiği günlerde bile safra kesesi, fıtık, kolon ameliyatı gibi birçok ameliyat gerçekleştirdik. Operasyonların sonucunda bulaşa dair hiç bir bulguya rastlanmadı ve hastalarımız konforlu bir süreç yaşayarak sağlıklarına kavuştu.” 

Dünyada başka örneği yok

Prof. Dr. Altınlı, patent başvurusu yapılan sistemin bu şekliyle ülkemizde ve dünyada bir ilk olduğunu şu sözlerle aktardı: “Prototip olarak yapılan bu sistem taşınma açısından uzun vadede çok pratik olmadığından ve her seferinde atık madde olarak ayrılıp yenisinin yapılması gerektiğinden bu mekanizmayı geliştirerek, fabrikasyon olarak üretilebilecek kullanışlı ufak bir kutu haline getirdik. Aynı filtrasyon sistemini ve çamaşır suyunu pulverize eden nargile sistemini küçük bir kutunun içine yerleştirerek yeni bir model geliştirdik. “AltvirGuard” filtreleme sistemine benzer filtrasyon sistemleri dünyada bulunuyor ancak çamaşır suyu kullanılan bir örneği yok.
Çamaşır suyunun virüsü tamamen yok etme özelliği var. Alkolün de böyle bir işlevi bulunmakta ancak uçucu olduğu için uzun süren ameliyatlarda kalıcı olmayacağını düşünerek alkol kullanmadık. Hidrojen peroksit de aynı kullanımda fakat o da çok fazla köpürdüğü için tercih etmedik ve bu sisteme en uygun olan çamaşır suyunu kullandık.”
Sistem Memorial Bahçelievler Hastanesi’nde genel cerrahi, kadın doğum ve üroloji bölümlerindeki laparoskopik ve robotik ameliyatlarda aktif olarak kullanılıyor ve yakın zamanda uygulamanın dünyaya açılması planlanıyor.