Header Reklam

AB'nin “FitFor55” Öneri Paketi Büyük Tartışma Yarattı

19 Temmuz 2021

14 Temmuz 2021’de açıklanan “FitFor55” teklif paketi, tüm sektörlerde hararetli bir tartışma başlattı. Çok olumlu bulanlar, olumlu ama yetersiz bulanlar, olumsuz bulanlar, tedirgin olanlar, “kaçırılan fırsat” olarak değerlendirenler…
Avrupa Komisyonu, AB'nin iklim, enerji, arazi kullanımı, ulaşım ve vergilendirme politikalarını 2030 yılına kadar, 1990 seviyelerine kıyasla net sera gazı emisyonlarını en az %55 oranında azaltmaya uygun hale getirmek için bir teklif paketini kabul etti. Önümüzdeki on yılda bu emisyon azaltımlarına ulaşmak, Avrupa'nın 2050 yılına kadar dünyanın iklim açısından nötr ilk kıtası olması ve Avrupa Yeşil Mutabakatı'nı gerçeğe dönüştürmesi açısından büyük önem taşıyor.
Paket bir dizi birbirine bağlı kapsamlı değişiklikleri içeriyor: Emisyon ticaretinin daha önce kapsam dışı kalan denizcilik gibi yeni sektörlere uygulanması, mevcut AB Emisyon Ticareti Sisteminin sıkılaştırılması, yenilenebilir enerji kullanımının artması, daha fazla enerji verimliliği, düşük emisyonlu ulaşım modlarının ve bunları destekleyecek altyapı ve yakıtların daha hızlı kullanıma sunulması, vergilendirme politikalarının Avrupa Yeşil Mutabakatı hedefleriyle uyumlu hale getirilmesi, karbon sızıntısını önlemek için önlemler ve doğal karbon yutaklarımızı korumak ve büyütmek için araçlar gibi...

Tüm bu konular, tüm sektörleri etkiliyor. Örneğin atmosferden karbonun tutulması/yutulması için Arazi Kullanımı, Ormancılık ve Tarım Yönetmeliği, 2030 yılına kadar 310 milyon ton CO2 emisyonuna eşdeğer, doğal yutaklar yoluyla karbon giderimi için genel bir AB hedefi söz konusu. Devletlerin bu hedefe ulaşmak için karbon yutaklarını önemsemesi ve genişletmesi gerekiyor. 2035 yılına kadar AB, gübre kullanımı ve hayvancılıktan kaynaklanan CO2 dışı tarımsal emisyonlar da dahil olmak üzere arazi kullanımı, ormancılık ve tarım sektörlerinde iklim nötrlüğüne ulaşma planı bulunuyor.
Kamu sektörünün, yenileme dalgasını yönlendirmek, istihdam yaratmak ve vergi mükelleflerinin enerji kullanımını ve maliyetlerini aşağı çekmek için her yıl binalarının %3'ünü yenilemesi gerekecek. 2035 itibariyle kayıtlı tüm yeni arabaların sıfır emisyonlu olması isteniyor.
Pakette vatandaşların enerji verimliliği, yeni ısıtma ve soğutma sistemleri ve daha temiz mobilite yatırımlarını finanse etmelerine yardımcı olmak için Üye Devletlere özel finansman sağlamak üzere yeni bir Sosyal İklim Fonu öneriliyor.
Emisyon ticareti gelirlerinin tamamının iklim ve enerji ile ilgili projelere harcaması isteniyor.
EHPA’nın (Avrupa Isı Pompası Derneği) yanı sıra EPEE de (Avrupa Enerji ve Çevre Platformu) “FitFor55”i “olumlu ancak yetersiz” bulanlar arasında. EPEE’nin servis ettiği basın bülteninde şu yorumlara yer veriliyor:
“EPEE artan ana hedefleri memnuniyetle karşılıyor, ancak ısıtma ve soğutma verimliliği konusunda daha iddialı politikaların gerektiğini düşünüyor.
EPEE, tarihi 55'e Uygun yasa paketinin, enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji konusunda artırılmış hedeflere yönelik teklifler içermesinden memnuniyet duymaktadır. 2050 yılına kadar iklim tarafsızlığına ulaşmak için çok önemli bir adım - ancak ısıtma ve soğutma sektörünün karbondan arındırılmasını hızlandırmak için daha iddialı önlemler önerilebilirdi.
2030 yılında sera gazı emisyonlarını yüzde 55 oranında azaltmak için Komisyon, yaklaşık olarak daha iddialı bağlayıcı hedefler önerdi: 2030 yılına kadar nihai enerji tüketiminde %36 azalma ve enerji karması içinde yenilenebilir enerjilere %40 pay… Avrupa'daki iklimlendirme, ısı pompası ve soğutma endüstrisinin sesi EPEE tarafından memnuniyetle karşılanan bir hamle. Ancak, yeni 2030 enerji verimliliği hedefinin, en az %40'lık maliyet etkin nihai enerji tasarrufu potansiyelinin gerisinde kaldığı için yeterli değil.
EPEE, şu anda Avrupa'daki nihai enerji tüketiminin kabaca yarısını temsil eden ısıtma ve soğutma sektörünün karbonsuzlaştırılmasını hızlandırmak için daha iddialı önlemlerin önerilebileceğine inanıyor. Sektördeki fosil yakıtların aşamalı olarak kaldırılması, mevcut ısıtma ve soğutma stoğunun, tüm uygulanabilir düzenleyici araçlar yoluyla yüksek verimli ve yenilenebilir bazlı çözümlerle değiştirilmesi, 2030 yılına kadar %55 sera gazı azaltımına ulaşmak için zorunludur.
EPEE, ısıtma ve soğutmanın karbondan arındırılmasını hızlandırmak için, Üye Devletlerin sektördeki karbondan arındırma fırsatlarına gerekli dikkati vermesini sağlayacak sektörel bir verimlilik hedefinin getirilmesi gerektiğine inanmaktadır.
Ayrıca, Binaların Enerji Performansı Direktifi'nin (EPBD) gelecekte yeniden gözden geçirilmesinde de hedef seviyeler ile tutarlılık sağlanmalıdır. Yapılacak tüm renovasyonlar için minimum enerji performans standartları ve diğer yollarla enerji verimli ve yenilenebilir ısıtma ve soğutma çözümlerinin teşvik edilmesi çok önemlidir. Fosil bazlı cihazların artık piyasaya sürülmemesini sağlamak için AB EcoDesign ve Enerji Etiketleme kuralları da üzerine düşeni yapmalıdır.
Avrupa'nın ısıtma ve soğutma ihtiyaçlarını fosil yakıtlar olmadan karşılayacak teknolojiler mevcuttur. EPEE Başkanı ve Danfoss İklim Çözümleri Başkanı Jürgen Fischer, bu çözümleri Avrupa genelinde geniş çapta ve hızlı bir şekilde yaygınlaştırabilmek için cesur ve kapsamlı politikalar gerektirdiğini söylüyor.”
EBB (Avrupa Çevre Bürosu) İklim ve Döngüsel Ekonomiden Sorumlu Kıdemli Politika Sorumlusu Davide Sabbadin: ““Önce enerji verimliliği” ilkesine yapılan vurguyu memnuniyetle karşılarken, paketin hem hidrojenin hem de biyokütlenin potansiyelini sanki tüm sektörleri karbondan arındırabilecek sihirli bir değnekmiş gibi fazlasıyla abarttığı için üzgünüz. Bu pahalı ve nadir kaynakların çevresel etkileri göz ardı edilirken, döngüsel ekonomi yoluyla emisyonları azaltarak, üretim ve tüketim kalıplarını yeniden düşünerek daha geniş bir karbonsuzlaştırma perspektifi büyük ölçüde göz ardı ediliyor” diyor.
Politika Entegrasyonu ve Döngüsel Ekonomi Direktörü Stephane Arditi, Karbon Sınırı Ayarlama Mekanizması (CBAM) hakkında şunları söylüyor: “CBAM, AB pazarına sunulan ürünlerin karbon ayak izleri için bir fiyat belirlemek için kaçırılmış bir fırsattır. Karbondan arındırma konusunda gerçek piyasa itici güçleri yaratmak için buna şiddetle ihtiyacımız var. Önerilen CBAM, karbondan arındırılmış bir ekonomiyi hızlandırmaktan ziyade AB endüstrisini korumak için bir araç gibi görünüyor.”
EBB’nin diğer birimleri de paketin yetersizliklerine dikkat çekiyor ve ana politika önerilerini şöyle sıralıyor: AB'nin 2040 yılına kadar ulaşacağı iklim nötrlüğü, 2030 yılına kadar 1990 seviyelerine göre %65 GHG emisyon azaltımı, 2030  yılına kadar nihai enerji tüketiminde %50'lik bir yenilenebilir enerji hedefi, 2030 yılına kadar %45'lik enerji verimliliği hedefi, 2030 yılına kadar AB çapında kömürden çıkış, 2035 yılına kadar AB çapında bir gaz yakıtlardan çıkış, 2040 yılına kadar AB çapında fosil petrol ürünlerinden çıkış aşaması, Çoğu nükleer santralin 2040 yılına kadar kapatılması, En geç 2035'te İçten Yanmalı Motorlu (ICE) arabaların satışı için AB çapında aşamalı bir çıkış…
“Yasa yapma, mümkün olabilirlikleri en iyi biçimde bir araya getirebilme sanatıdır” diyorlar. Bazıları bu noktadan yola çıkarak “mümkün olabilecek” en iyi adımları biraya getiren paketi başarılı bulurken, diğerleri de aynı sebepten ötürü, “mümkün olabilecek en iyisi” bundan ibaretse, küresel ısınmayı 1.5 -2 °C’de tutabilmenin hayal olduğunu düşünüyor.