Kampanya kodu 'kadın' olan alışveriş bayramı tüm yurtta ve dünyada kutlandı

05 Mart 2015 Dergi: Mart-2015
Kozmetikten mücevhere, çanak çömlekten don gömleğe, ev, araba, uçak bileti, hatta domates bibere kadar her şeyde düzenlenen 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne özel kampanyalar, özellikle AVM’lere zor anlar yaşattı. 8 Mart, çiçekçiler için de bir bayram havasında yaşandı.

Kadınların eğitimden, iş yaşamından geri bırakıldığı, birçok yerde aynı işi yapan erkeklerden daha az maaş ödendiği, ekonomik krizlerde işten çıkarılma “önceliğinin” verildiği, kadın-erkek eşitliğinin sağlanamadığı bir dünyada, emekçi kadınların hakları için verdiği mücadele neticesinde başlayan Dünya Kadın Günü’nün “alışveriş şenliği” olarak kutlanması, trajik olsa da şaşırtıcı değildir.

Ülkemizde kadın hakları konusunda dünya genelinde başarı kaydettiğimiz dönemimiz;  Mustafa Kemal Atatürk dönemi, Cumhuriyetimizin ilk yılları… Dünya Kadınlar Günü, bizde Cumhuriyetin ilanından bile önce, 1921’de kutlanmaya başlamış. ABD’de 60’lı yılların sonunda anılmaya başlarken, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu 16 Aralık 1977’de, 8 Mart’ın Dünya Kadınlar Günü olarak kutlanmasını kabul ettiğini ilan etmiş, hem de çıkış noktası olan 1857’deki New York’taki tekstil işçilerinin grevinden ve grevde ölen 129 kadın işçiden bahsetmeden. Seçme ve seçilme hakkı konusunda da başarılı sayabileceğimiz bir miladımız olmuş. Dünyada genellikle kadınlara seçme ve seçilme hakları farklı zamanlarda verilmiş. Ayrıca söz konusu haklar ilk etapta belli kısıtlarla tanınmış. Örneğin İngiltere’de evli kadınlar oy vermesin, kocası ile politik karşıtlığa düşebilir, aile huzuru kalmaz düşüncesiyle sadece bekar ve dullar oy kullansın denmiş, o da 30-40 yaş aralığı ile sınırlı tutulmuş. Belçika, İtalya ve Bulgaristan’da sadece anneler oy kullanabilmiş, İspanya, İtalya ve Avusturya’da sokak kadınlarının oy kullanması yasakmış. Kadınlara kısıtsız seçme ve seçilme haklarını Türkiye 1934’te tanırken, Fransa, Belçika, İtalya 40’lı yılların ortalarında, İsviçre 1971’de (Appenzell kantonu hariç, bu kanton 1990’da bu hakkı tanımış) kadınların siyasal katılım konusundaki siyasi haklarını teslim etmiş. Bu alanda dünyanın en başarılı ülkeleri sıralamasında ise başta 1906 yılında kadınlara bu hakları tanıyarak “dünyanın ilk kadın milletvekili”ne sahip Finlandiya olmak üzere Norveç (1913) ve Danimarka (1915) geliyor (İnsan beyni serin iklimde daha iyi çalışıyor da, havalar ısındıkça jöleleşiyor mu acaba? İklimlendirme sektörü bu konunun üzerinde durmalı).
Kadın hakları konusunda mazide kimi başarılarımız olmuş olabilir. Keşke bugün daha büyük başarılara imza atabilseydik de bugünümüzle övünebilseydik (Zaten bugünümüz dünümüzden daha başarılı olabilseydi, Osmanlıcılık da neyin nesi olurdu).

Bugünümüze baktığımızda görünen tablo oldukça üzücü… Dünya ortalamasına göre her üç kadından biri şiddet görüyor. Ülkemizde ise her iki kadından biri şiddet görüyor. Hele varoşlarda % 97’ye bile çıkabiliyor. Yani eğitim, sosyal ve maddi yapı zayıfladıkça şiddet, kadının “fıtratı” oluyor. Son yedi yılda kadına şiddet ve kadın katliamları konusunda % 1400 artış göstermişiz (Yazı ile; yüzde BİN DÖRT YÜZ)!!! Böylesi görkemli artış yüzdelerini, memleketi ileri götürecek, ar-ge, inovasyon gibi konularda yakalayabildiğimizi bir düşünün…
Dünya Ekonomik Forumu 2010 yılı Cinsler Arası Küresel Fark Raporu’na göre “kadın-erkek eşitliği” konusunda Türkiye, 134 ülke arasında 126. sırada yer alıyor (2006’da 105. sıradaydık). İran bizden üç sıra, Suriye iki sıra yukarıda yer alıyor. Evet, 129.sıradaki Suudi Arabistan’ı burun farkıyla geçmişiz (Onlarda kadınların araba kullanmaları bile yasak)!

Dipnotlarım
  • Bizim sosyal toplumumuzun başarısızlığının sebebi, kadınlarımıza karşı gösterdiğimiz ilgisizlikten ileri gelmektedir. Yaşamak demek faaliyet demektir. Bundan dolayı bir sosyal toplumun bir organı faaliyette bulunurken diğer bir organı işlemezse, o sosyal toplum felçlidir.” (M.K.Atatürk, Şubat 1923)
  • “Çiçekçilerde indirim varmış bugün, kadınlar çiçektir diyenler için. Buna en güzel cevabı birkaç ay önce KEİG (Kadın Emeği ve İstihdam Girişimi) bir basın açıklamasında verdi: Kadın kadındır, çiçek babandır!”  (Blog Yazarı Dilara Gürcü)
  • “Kadından korkuyorlar… Kadın öğrenirse çocuklarına da öğretir” (twitter)

Oya Bakır
oyabakir@dogayayin.com
 

Etiketler