Doğanın en büyük sıkıntısı 

22 Ekim 2019 Dergi: Ekim-2019

Havadaki oksijenin %56’sını ormanlar üretir. 40 kişinin bir saatte verdiği karbondioksiti yetişkin bir çam ağacı bir saat içinde oksijene dönüştürür. Bir hektar çam ormanı, havadaki 36.4 ton tozu süzer ve yılda 30 ton oksijen üretir. Ağaçlar, sel ve taşkınların oluşmasını önlerken yeraltı sularını da besler. Yetişkin bir kayın ağacının kökleriyle 10 ton kadar suyu tutabildiğini biliyor muydunuz? 1 cm toprak, 400 yılda oluşuyor ve ülkemizde her yıl 500 milyon ton toprağımız erozyon sebebiyle yok oluyor. Erozyonu önlemenin en kolay yolu ise ağaçlandırma. Ağaçlar sadece midemizi değil, ruhumuzu da doyuruyorlar şüphesiz. Cazibesiyle gözünüzü almayan orman oldu mu hiç? Barınma, ısınma, beslenme, nefes alma gibi en temel ihtiyaçlarımızı bilabedel karşılıyor ağaçlar ve bütün bunları herhangi bir alışveriş merkezinden bedava alma şansımız yok maalesef…
Deutsche Welle tarafından hazırlanan bir videoda şu bilgiler yer alıyor: “Bir balinanın değerinin ne kadar olduğunu biliyor musunuz? Uluslararası Para Fonu’na (IMF) göre her bir balinanın değeri 2 milyon dolardan fazla. Neden mi? Çünkü tek bir balina her dalışında 33 ton kakarbondioksiti okyanusun dibine götürüyor. Balinalar dalıp çıktıklarında ve göç ettiklerinde fitoplanktonlara gerekli besinleri sağlıyorlar. Fitoplanktonlar ise salınan tüm karbondioksitin %40’ını emme ve dünyadaki oksijenin %50’sini üretme özelliğine sahip. Balinalar sayesinde fitoplanktonlar sadece %1 oranında artsa bile, ortalama 2 milyar olgun ağacın kapasitesi kadar karbondioksit emilir”. 
Bir başka türe bakalım: Gübre böcekleri (ismini kibarca söyledim ama bence orijinali daha iyi oturuyor). Gübre böcekleri, Eski Mısır’ın en yaygın sembollerden biri olarak biliniyor. Kadim Mısır insanları, gübre böceğinin yaratılış, üreme, bilgelik, reenkarnasyon, ölümsüzlük ve yenilenmeyle özdeşleştirmişler. Haksız da sayılmazlar çünkü gübre böceklerinin tünel açma davranışı, toprağın suyu emme kapasitesini artırır ve dışkı kullanma faaliyetleri toprağın besin döngüsüne fayda sağlar. Gübre böcekleri, yüzeydeki dışkının tamamını 24 saat içinde ortadan kaldırırlar. Dışkıyı hızlı bir şekilde toprağın bünyesine ekleyip, bitkinin kullanımı için daha zengin bir toprağın oluşumuna destek verirler. Humus oluşumu için toprak mikroplarının ve mantarlarının ihtiyaç duyacağı besinleri de sağlamış olurlar. Bildiğiniz üzere zengin ve verimli toprak, hayat demektir… 
Dünyanın en zeki türü olan insanoğlunun tüm bunları birkaç saniye içinde yok edebilmesi ne kadar ironik değil mi? Üstelik hava, su ve toprak olmadan yaşamını sürdürmesinin mümkün olmadığının bilincinde olarak… Doğanın kendini yenileme konusunda -insan faktörü çıkarıldığında- hiçbir sıkıntısı yoktur. Doğanın sıkıntısı olmayalım… 

 Gökçen Parlar Ünal
gokcenparlar@dogayayin.com