Header

Boru Teçhizatının Ekonomik ve Randımanlı Olarak İzole Edilmesindeki Kriterler

05 Aralık 1993 Dergi: Aralık-1993

İzolasyon Değeri:
İzolasyon değeri, bir malzemenin, ısı kaybını veya ısı kazancını önleme kapasitesi olarak anlaşılmalıdır. Bu kapasite "ısı iletkenliği" veya "ısı direnci" olarak ifade edilir. Randımanlı bir izolasyon malzemesinin ısı iletkenlik değeri mümkün olduğu kadar küçük olmalıdır. Lambda değerine kadar küçük olursa izolasyon o kadar randımanlı olur.
Yoğunluk :
Bir malzemenin yoğunluğu hacmi ile aralığı arasındaki ilişkidir. Yoğunluk da ısı iletkenliğini etkileyen faktörler arasındadır.
Hücre Yapısı:
Gerçek ısı yalıtımı izolasyon malzemesinin ınikro hücrelerinde tutulan hava ile elde edilir. Bu hücreler ne kadar kapalı ve ince olursa ısının malzemeden geçişi o kadar çok etkili bir şekilde sınırlandırılır.
Su ve Buhar Direnci :
Suyu emen bir malzemenin yoğunluğu değişir ve aslında bu malzeme ısı izolasyon değerini kaybeder. Çünkü su. hava veya kauçuk köpüğünden daha yüksek bir ısı iletkenlik değerine sahiptir. O halde, iyi bir izolasyon malzemesi mümkün olduğu kadar geçirimsiz ve sızdırmaz olmalıdır.
Yoğuşma Kontrolü :
İçinde su (nem) bulunan ortam havasının sıcaklığından yeterli derecede daha düşük sıcaklıkta bulunan yüzeylerde yoğuşma oluşur. Dolayısıyla, soğutulmuş su ve hava ve hatta soğuk kullanım suyu taşıyan boruların tümü yoğuşmaya maruz kalabilir. Kontrol sağlanmaması sebebiyle bu tip borular ve çevrelerinde oluşan yoğuşma istenmeyen etkiler yaratır. Bu olumsuz etkiler arasında korozyon, küflenme, kirlenme, bozulma, buzlanma ve sağlıkla ilgili sorunlar sayılabilir. Soğuk boru teçhizatında kullanım için uygun olan bir izolasyon malzemesi yoğuşmayı ortadan kaldırabilecek yapıda olmalıdır. Bunu en randımanlı şekilde sağlayan izolasyon, değişik uygulama şartları için farklı kalınlıkları mümkün kıldığı gibi daha sonraki aşamalarda malzemenin kendisi içerisinde yoğuşmaya yol açacak olan su buharı sızıntısını da önlemelidir.
Kimyasal ve Mekanik Direnç :
İzolasyon varolduğu sürece izolasyon malzemesi mukavemet özelliklerini muhafaza etmelidir. Gazların veya kimyasal buharların malzemeye zarar vermesi önlenmelidir. İzolasyon malzemesi aynı zamanda basınca karşı da dayanıklı olmalıdır. İdeal bir izolasyon malzemesinin hücre yapısı o şekilde yapılmalıdır ki malzeme sıkıştırmaya maruz kaldığında izolasyon değerini kaybetmemelidir.
Ebatsal Kararlılık :
İzolasyon malzemesi ani ve önemli miktarda büyük sıcaklık değişimlerine maruz kalabilir. İzolasyon malzemesinin efektif özelliklerini kaybetmemesi için fazla miktarda genleşmemesi ve büzülmemesi gerekir. Ebatlarda meydana gelecek olan her önemli değişiklik bağlantı noktalarında yırtılmalara sebep olacağı gibi malzemenin yapısını da bozar. Bu şekilde ortaya çıkan hasarın kapsamı genellikle dikkat çekmeyecek kadar küçük görülse de boru içindeki boşluklar izolasyon malzemesinin etkisini ve randımanını azaltır.
Yıpranma (Yaşlanma) : Bir izolasyon malzemesinin faydalı kullanım süresi tesisatın kullanım ömrü kadar uzun olmalıdır. Geçen zaman içerisinde izolasyon malzemesi hiçbir şekilde etkisini kaybetmemelidir. 
Fizyolojik ve Kimyasal Nötürlük : Bir izolasyon malzemesi için önemli bir kriter de malzemenin fizyolojik ve kimyasal nötürlüğüdür. Çevre ile olası bir kimyasal reaksiyon sonucunda ortaya çıkacak olan kokunun yayılması mutlaka önlenmelidir. Bu soruna özel dikkat sarfedilmelidir. Çünkü, alerjik reaksöyonlar şeklinde insanlar üzerinde oluşan istenmeyen ve zararlı etkiler, ayrıca koku yayılması sebebi ile gıda maddelerinde oluşan hasarlar zaman zaman görülen olaylardır.
Yangın Emniyeti :
Özellikle binalarda izolasyon malzemeleri de dahil olmak üzere tüm yapı malzemeleri yüksek derecede bir yangın emniyeti garantisi sağlamalıdır. Birçok ülkede kanunlar malzemelerin sınıflandırılmasını sağlayan performans standartlarını şart koşmaktadır.


Mak. Müh. Orhan TURAN

1958 yılında Elazığ'da doğdu. 1980-81 döneminde İDMMA Makina Bolümü'nden mezun olduktan sonra İşletme mastırı yaptı. 1981-83 yıllarında proje mühendisi, 1983-84 yıllarında İnşaat mühendisi 1984 yılında ODE Mühendislik Ltd Şti.'ni kurdu ve halen bu firmada yönetici olarak görev yapmaktadır