Arıza-22: Soğutma Sistemi Arızaları İçin Uzman Sistem Programı

05 Ocak 1996 Dergi: Ocak-1996

A: TEŞHİSİ YAPAN UZMAN SİSTEMLER

Arıza teşhis sistemi, bir makina elamanında veya sisteminde arızanın sebebini, mevcut bir belirtiden yola çıkarak teşhis edebilen bir tanımlama veya karar verme aletidir. Arızalı bir sistemde, bu arızayı ele verecek belirtiler kesinlikle ortaya çıkar. Ancak bu belirtileri, sistemi iyi bilen uzmanlar değerlendirebilir. Arıza teşhis yapan uzman sistem programlarına temel olan programlardan biri MYCIN programıdır. 1976'da E.Shortlife tarafından geliştirilen bu program, kuralları, danışmanlar tarafından sürekli yenilenerek güncel hale getirilmiştir.

SA-22 UZMAN SİSTEM PKOGRAMININ ÖZELLİKLERİ

ARIZA-22 programı, PROLOG dili ile yazılmıştır. Programın ana menusu Şekil-1'de gösterilmiştir.

?          ARIZA TEŞHİSİ ?BİLGİ YÜKLEME

?          EKRAN TEMİZLEME ?ÇIKIŞ

?          LİSTELEME/DOKÜMANTASYON

?          BİLGİ İŞLEMLERİ

?          BİLGİ TABANI DOSYA İŞLEMLERİ         

?          BAKIM KARTI DOSYA İŞLEMLERİ

NORMAL KART DEĞERLERİ

Programın arıza bulma mantığı seçilen bir soğutma cihazında-ki bir "şikayet" tipinden yola çıkılarak kullanıcıya belirtiler sorulmaktadır. Kullanıcının bu belirtilere "evet", "hayır" veya "neden" gibi cevaplar vermesi istenir, "evet" cevabı verildiğinde varsa aynı arıza ile ilgili diğer belirtiler sorulur. Şayet kullanıcı bütün belirtilere "evet" cevabı verirse "muhtemel sebep" olarak ilk arıza sebebi bulunur. Eğer kullanıcı belirtilerden herhangi birine "hayır" cevabı verirse program bu defa bir sonraki arızanın belirtilerini sormaktadır. Arızanın muhtemel sebebi bulunduktan sonra program kullanıcıya, arızanın giderilmesi için ne yapması gerektiğini "tavsiye" kısmında söylemektedir.

Programa ana menüdeki "BİLGİ YÜKLEME" seçeneğinden girdiğinizde soğutma sistem elemanlarını sıralanmaktadır. Kullanıcı, bu elemanların herhangi birini seçtiğinde bu defa ekrana sistem elemanlarının alt elemanları (tipler) ekrana gelecek, kullanıcının tekrar seçim yapması istenecektir. Ana menüdeki "ARIZA TEŞHİSİ" seçeneğine girildiğinde seçilen soğutma elemanı tipi ile ilgili "şikayetler" ekrana gelir. Kullanıcı bu şikayetlerden herhangi birini seçebilir. Şikayet tipi belirlendiğinde ekrana vbu şikayetlerle ilgili belirtiler sırasıyla verilir. Daha önce anlatıldığı gibi arızanın "muhtemel sebebi" ve "tavsiye" bulunmuş olur.

 Programın ikinci özelliği hafızadaki bilgileri belli bir formda ekranda listelemesi ve gerekirse yazıcıdan verilebilmesidir. Bu listelerin bilgi tabanındaki bilgileri kuşbakışı görmek mümkündür. Bu işlemler "listeleme/dokümantasyon" seçeneği ile yapılır.

Programın üçüncü özelliği, "bilgi işlemleri" seçeneği yardımıyla hafızadaki bilgi tabanına yeni arızalar için bilgi ilavesi yapılabilmesidir. Bu sayede bilgiler revize edilebilir. Ayrıca mevcut bilgi tabanı dosyalarındaki bilgileri değiştirmek de mümkündür.

"Bilgi tabanı dosya işlemleri"nde bilgi tabanı dosyası ilavesi ve silinmesi mümkündür. Şu anda bilgi tabanında kırk adet bilgi tabanı dosyası mevcuttur. Programın diğer bir özelliği "bakım kartı dosya işlemle-ri"dir. Programda oluşturulan örnek bir bakım kartında bir soğutma sisteminin basınç, sıcaklık, akış, akım, voltaj gibi karakteristik değerlerine tarihler girebilmek suretiyle günlük olarak dosyalamak mümkündür. ARIZA-22 programının son özelliği bakım kartındaki karakteristik değerlerin karşılaştırılmasına imkan tanıyan "normal kart değerleri" işlemidir. Programın kullanıcıya sunduğu bazı ilave bilgiler için yardım dosyaları mevcuttur. Bunlar "programın kullanımı" "soğutma sistemlerinin tanıtımı", "arıza giderme yöntemleri" ve "koruyucu bakım prosedürleri" dosyalarıdır. Bu dosyalardaki bilgiler; programın daha verimli kullanılabilmesini sağlamakta, soğutma sistemini, arıza gidermek işlemlerini ve koruyucu bakımda hangi işlemlerin yapılması gerektiğini açıklamaktadır. Sonuç olarak bu program; piyasada teknisyen, tekniker ve mühendis olarak çalışan teknik elemanlara, Meslek Yüksek Okullarının İklimlendirme-Soğutma programlarında öğrenim gören öğrencilere faydalı olacaktır.

Dergimizin yeni abonelerine ücretsiz olarak vereceği bu program Yrd.Doç.Dr. Hüseyin BULGURCU tarafından hazırlanmıştır.


Etiketler