Araba Alırken Benzin Harcamasına Bakar mısınız?

05 Ekim 2002 Dergi: Ekim-2002
Ancak birçok firma yada kişi klima cihazlarını alırken bu sorgulamayı yapmıyorlar yada yanlış şekillerde yapıyorlar. Klima cihazlarında enerji harcaması maliyetleri belki arabalardan çok daha önemli. Seçilen cihazların hem alternatiflerinden daha verimli olması yıllık harcamayı düşürüyor hemde klima cihazlarının ömürleri boyunca harcayacağı enerjinin maliyeti cihazın ilk maliyetinden çok daha fazla olarak ortaya çıkıyor. Bu küçük ve orta boy cihazlar da dahada önem kazanabiliyor.

Basit Bir Örnek Verecek Olursak;

Orta kapasiteli bir üniteyi değerlendirmek istersek 240,000 Btu/saat kapasiteli 2 farklı firma kataloğundan toplam enerji harcamalarını alıp kaba bir yaklaşım yapabiliriz. Cihazların çektikleri kompresör, iç hava fanı ve kondenser fanları dahil, eşdeğer soğutma için, toplam enerji harcamaları saatte 18.3 kw ve 27.1 kw olarak gözükmekte. Heat pump olarak yazĞkış çalışacak bu cihazın (ısıtma için de yaklaşık bu değerleri kabul edecek olursak), ortalama olarak günde 8 saat, haftada 5 gün, yıl boyunca (52 hafta) çalıştığını, bu çalışmanın hesap basitliği açısından hep tam yükte olduğunu varsayarsak, sonuçta; 8 saat x 5 gün x 52 hafta = 2080 yıllık çalışma saati oluyor. İki model arasındaki enerji harcama farkı da 27.1-18.3 = 8.8 kw/saat olduğundan bu yıllık 18,304 kw enerji harcaması farkına denk geliyor. Enerjinin Ağustos ayı konut 150 kw üstü birim fiyatı 228,409 TL/kwh (uygulamanın şehir içi bir ofis binası olduğunu kabul ediyoruz) ;

1 yıllık iki ünite arasındaki enerji farkı maliyeti = 4,180,798,336.-TL olmakta (~2,533.-$)

Yıllık enerji farkından sonra cihazın yaklaşık çalışma ömrü boyunca harcayacağı enerjiye de bir yaklaşım yapacak olursak;

Klima cihazlarına genelde biçilen ömür yaklaşık 15 ila 20 yıldır. Üst örnekteki 2 cihazın ortalama enerji harcamasını alıp (22.7 kw/saat) 2080 çalışma saati ile hesaplarsak ;

1 yıllık toplam enerji harcaması = 10,784,559,340.-TL olmakta (~ 6,536.-$)

240,000 Btu/saat kapasiteli bir paket klimanın yaklaşık piyasa satış fiyatınıda 15,000.-$ olarak kabul edecek olursak, cihazın 2.3 yılda harcadığı enerjinin cihaz bedeline denk olduğunu görürüz. Bu durumda cihaz tahmini 15 yıllık çalışma ömrü boyunca 98,040.-$ değerinde enerji harcaması yapacaktır ve bu harcama cihazın ilk satınalma maliyetinin 6.5 katıdır. 300 Ton/saat kapasitedeki bir hava soğutmalı gurubun yaklaşık 400 kw enerji çektiğini öngörecek olursak yukarıda yaptığımız basit hesabın ne kadar değişeceğini kolaylıkla hesaplayabiliriz

Bu konuda yapılan bir çalışma LCC (Life Cycle Cost - Toplam Ömür Maliyeti) adı altında Eurovent Avrupa klima imalatçılar derneği tarafından 2001 ortalarında toparlandı, ancak yeni cihazların eklenmesi şeklinde yürütülmeye devam ediliyor. Pompa, Klima Santralleri ve diğer benzeri cihazların ilk yatırım maliyetleri dışında bakım maliyetleri ve yaklaşımlar ile hesaplanan takribi ömür boyu kullandıkları enerji miktarı üzerinden, cihazların ömür boyu toplam maliyetleri hesaplanıyor. Birçok cihazda ilk maliyetin toplam maliyetin ne kadar küçük bir kısmı olduğunu görmek şaşırtıcı oluyor. Bu konuda ilgili web sayfalarını bir sonraki yazımda vermeye çalışacağım.

Özet olarak, 240,000 Btu/saat kapasiteli bir ünite, verimsiz seçildiği taktirde, maliyetinin % 20’si kadar yıllık ekstra enerji harcama maliyetine sebep olabilir. Aynı ünite toplam kullanım ömrü boyunca, maliyetinin 6.5 katı kadar elektrik faturasına sebep olur. Dolayısıyla bugün ucuz gözüken yarın çok daha pahalı olabilir. Doğru mühendislik her işte, her cihaz seçiminde alternatiflerin mevcut koşullara uygun olarak detaylandırılıp değerlendirilmesindedir. y

Tunç Korun
tunc.korun@formgroup.com

Etiketler