Slider Altına

Absorpsiyonlu Soğutma Sistemlerinin Rolü ve Etkinliği

05 Ocak 1993 Dergi: Ocak-1993

 

Yazan: İbrahim DİNÇER
Makina Yük. Mühendisi
  Yücel ERDALLI
Makina Mühendisi

 

ÖZET
Absorpsiyonlu soğutma sistemlerinde akışkan çifti olarak hem absorbent hem de soğutucu akışkan kullanılmaktadır. Son zamanlarda ozon tabakasının deformasyonundan dolayı âbsorpsiyonlu soğutma sistemlerine olan ilgi artmıştır. Bu sistemler geniş endüstriyel ve konfor soğutma uygulamalarında absorberden çıkan zengin eriyiğin gelene göre iletilmesi için bir pompa kullanır, fakat ev tipi ile küçük sistemlerde hiç bir hareketli parça bulunmaması en büyük avantajıdır. Endüstrideki atık ısı ve yenilenebilir enerji kaynaklan ise kolaylıkla absorpsiyonlu soğutma sistemlerinde kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, âbsorpsiyonlu soğutma sistemleri ile ilgili genel kavramlar ile bu sistemlere ait uygulamalar ve çalışma durumları verilmeye çalışılmıştır.

GİRİŞ
Hızlı nüfus artışı ile birlikte gıda gereksinimleri de artmakta ve buna bağlı olarak beslenme kalitesinin iyileştirilmesi gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Yeterli gıdanın sağlanmasından sonra ise, gıdalardaki besin kayıplarının önlenmesi ve kalitelerinin uzun süre korunması için uygulanan yöntemlerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması gerekmektedir. Bu nedenle dört genel yaklaşım uygulanmaktadır [1-9].
    1.Kurutma veya nem alma
    2.Fizikokimyasal işlemler
    3.Konserve yapma
    4.Soğukta saklama

Bu işlemler içinde en yaygın kullanıma sahip yaklaşım (metod) gıdaların soğukta saklanmasıdır. Dünyada bir baştan diğer başa soğutma teknolojisinin ekonomik etkisi genellikle beklenilenden çok daha etkili ve çok daha önemli olmaktadır. Örneğin, soğutma teknolojisinde kul-lanılan makina ve teçhizata yapılan yıllık yatırım 100 milyar Amerikan dolarına yaklaşırken, soğukta işlenen ürünler için bu değer 10 katına kadar çıkabilmektedir. Bütün bunları gözönünde bulunduran Lorentzen[5], soğutma teknolojisinin tanımını görünmez endüstri (invisible industry) olarak yapmıştır. Soğutma ve klima sistemlerinde kullanılabilecek daha yüksek verimli alet ve cihaz için, ayrıca absorpsiyon teknolojisinde, endüstriyel atık ısı ve düşük dereceli enerji kaynaklarının kullanımına ait araştırma ve uygulamalar başarıyla sürdürülmektedir. Bu amaçla sürdürülen çalışmalar daha çok absorpsiyonlu soğutma sistemlerinde kullanılabilecek, en iyi kimyasal, termodinamik ve ısıl özelliklere sahip soğutucu akışkan absorbent kombinasyonları üzerinde yoğunlaşmaktadır [10-28]. Bu çalışmanın amacı absorpsiyonlu soğutma sistemleri ile ilgili bir bilgi potansiyeli oluşturmaktır.

ABSORPSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMLERİNİN TARİHÇESİ
Absorpsiyonlu soğutma sistemi ilk defa bir Fransız olan Ferdinand Carre tarafından icat edilmiş olup 1860 yılında da Amerika'da kendisi tarafından patenti alınmıştır. Ferdinand Carre'nin icat etmiş olduğu sürekli çalışan absorpsiyonlu soğutma makinası Şekil l'de görülmektedir. 

Şekil 2'de de 1887 yılında "Pontifex ve Wood" firmaları tarafından imal edilmiş başka bir absorpsiyonlu soğutma makina görülmektedir.

Yirminci yüzyılın ilk yıllarında absorpsiyonlu soğutma sistemi oldukça rağbet görmüş ve uygulama alanları bulmuştur. Absorpsiyonlu soğutma makinalarının dizaynı ve teknolojisi konusunda 1920'li yılardan sonra çalışma ve uygulamalar özellikle Amerika. Almanya, İtalya, İngiltere, Belçika, Hollanda, Rusya ile diğer bazı ülkelerde başarıyla sürdürülmüştür. Bu tarihlerde imal edilen en büyük absorpsiyonlu soğutma tesisi 4190 kW'lık soğutma kapasiteye sahip bulunmaktaydı. 1950'li yıllardan sonra buhar sıkıştırmak mekanik sistemler öncelik kazanmıştır. Bunun nedeni ise bu yıllardan sonra elektriğin ucuza gelmesi ve değişik boyut ve kapasitelerdeki kompresörlerin kullanıma girmiş olmasıdır. Özel endüstriyel uygulamalarda absorpsiyonlu soğutma makinası ile buhar sıkıştırmalı soğutma makinası birlikte kullanılabilmektedir. Buna ait örnek, Şekil 4'te verilmektedir.

ABSORPSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMLER
Çalışma Durumu : Absorpsiyonlu soğutma sistemlerinde iki farklı çalışma metodu uygulanabilmektedir.
     -Aralıklı çalışma : Sezonluk çalışma sözkonusu olmaktadır.
     -Sürekli çalışma : Günboyu çalışma sözkonusudur. Sürekli çalışan absorpsiyonlu sistemler farklı buharlaşma düzeyleri için düzenlenen buharlaştırıcılarla,
              a) Tek etkili b) Çift etkili c) Çok etkili olarak sınıflandırılabilmektedir.

Ayrıca absorpsiyonlu soğutma sistemleri, ev tipi ve sanayi tipi olarak da sınıflandırılabilmektedir.
1) Ev tipi absorpsiyonlu soğutma sistemi (Elektrolüks tip abbsorpsiyonlu soğutma sistemi ) : Bu tip absorpsiyonlu soğutma ünitesi Dalton'un kısmi basınçlar kanununu teslim alan "Swedish Platen ve Munters" sisteminden geliştirmiştir. Buna ait örnek Şekil 5'te verilmektedir.

2) Sanayi tip absorpsiyonlu soğutma sistemi : Şekil 6'da buna ait bir örnek görülmektedir.

Absorbsiyonlu soğutma sistemi genel olarak buhar sıkıştırmalı soğutma çevrimine benzer olmakla beraber bu sistemde kompresörün yerini absorber, generatör, genleşme valfi ve eriyik pompası almaktadır. Bir soğutma sisteminde düşük basınçlı buharın yüksek basınçlı buhar durumuna dönüştürülmesi metodu Şekil 7'deki gibidir. Şekil 8'de ise temel absorpsiyonlu soğutma sistemi görülmektedir.

ABSORPSİYONLU SOĞUTMA SİSTEMLERİ İÇİN ISI KAYNAKLARI
Absorpsiyonlu soğutma sisteminde mekanik enerji yerine ısı enerjisi, bu sistemin temel elemanı sayılan generatör için kullanılmaktadır. Absorpsiyonlu sistemlerde kullanıma girmiş değişik ısı kaynakları Tablo l'de genel olarak verilmektedir [24]. 1970'li yıllarda tabii gaz ile yağ veya gaz ateşlemeli absorpsiyonlu soğutma sistemlerine alternatif olarak generatöre gerekli ısının güneş enerjisinden sağlanması yoluna gidilmiştir. Bu yola başvurulmasının ve ayrıca yeni enerji kaynakları araştırılmasının başlıca nedeni enerji fiyatlarındaki hızlı artış olmuştur [23].


Tablo 1. Absorpsiyonlu soğutma sistemleri için ısı kaynakları




SOĞUTUCU AKIŞKAN - ABSORBENT KOMBİNASYONLARI

Soğutucu akışkan : Buharlaşma sırasında ısı emebilen maddelere soğutucu akışkan denilmektedir. Bir soğutucu akışkandan istenilen özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilmektedir:
  -Düşük bir kaynama noktası sıcaklığı
  -Atmosfer basıncından düşük bir buharlaşma basıncı
  -Yağlara etki etmemesi
  -Metallere karşı aşındırıcı etki yapmaması
  -Yüksek buharlaşma ısısı
  -Hava veya suyla karışması durumunda asitleşmemesi
  -Patlama veya yanma özelliğinin olmaması
  -Kaçak sırasında insanlara ve yiyeceklere etki etmemesi
  -Toksik olmaması
  -Devre kaçaklarının kolayca bulunabilmesi
  -Ticari olarakkullanılabilir olması
  -Ucuz olması
  -Temininin kolay olması

Absorpsiyonlu soğutma sistemlerindekullanılan soğutucu akışkanlardan bazıları ; amonyak, su, metilklorid, Freon 12,21, 22'dir. Bunlar içinde en geniş uygulama olanağı bulan ise amonyak olmaktadır. Amonyak (R 717) : Yaklaşık 100 yıldan beri gerek absorpsiyonlu ve gerekse buhar sıkıştırmak soğutma sistemlerinde uygulanma olanağı bulan amonyağın kaynama noktası sıcaklığı çok düşük (-33.4°C) buna karşılık buharlaşma ısısı ise çok yüksek (327 kcal/kg = 1368.168 kj/kg) olan bir soğutucu akışkandır. Düşük fiyatı nedeniyle ekonomikliliği yüksektir. Ayrıca, amonyağın kritik sıcaklık ve basınç değerleri de oldukça yüksek sayılabilir. Tablo 2'de amonyak ve diğer bazı soğutucu akışkanların önemli özellikleri gösterilebilmektedir. Yalnız amonyakta söz konusu olan toksiklik ve yanabilirlik etkisi sistemin uygun şekilde dizaynı ve kontroluyla giderilebilmektedir [5].

Absorbent: Temas ettiği sıvı veya gazları emebilme özelliğine sahip olan maddelere absorbent denilmektedir. Absorpsiyonlu soğutma sisteminde katı veya sıvı olmak üzere çeşitli absorbent maddeler kullanılmaktadır. Yalnızca bunlar içinde en geniş uygulama olanağı bulan "su" olmaktadır. Bunun nedeni de suyun amonyağı emme özelliğinin çok yüksek olmasıdır (15°C'de bir birim su 800 kat amonyak emebilmektedir). Soğutucu akışkan-absorbent kombinasyonları : Absorpsiyonlu soğutma sisteminden söz edilince akla ilk gelen, amonyak-su ve sulidyumbromid kombinasyonları olmaktadır. Bunun yanında bir çok akışkan kombinasyonları üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir. Tablo 3'de üzerinde çalışmalar çeşitli kombinasyonlara ait örnekler verilmektedir. Amonyak-su kombinasyonlu absorpsiyon sistemi alanların soğukta saklanmasında gerekli olan düşük sıcaklar için oldukça elverişli olmaktadır (Çünkü amonyağın donma noktası sıcaklığı çok düşüktür). Bu kombinasyon aynı zamanda ucuz ve ticari olarak kullanılabilirdir. Dezavantaj olarak amonyak için rektifikasyon işleminin (içinde bulunan su buharının alınması işleminin) gerekli olmasıdır. Sulidyumbromid kombinasyonu ise hava şartlandırma (klima) uygulamaları için uygun olmaktadır. Bu kombinasyonlu absorpsiyonlu sistemde elde edilebilecek minimum buharlaştırıcı sıcaklığı 3°C olmaktadır [23]. Bundan ötürü sulidyumbromid kombinasyonlu absorpsiyonsistem bazı meyva ve sebzelerin ön soğutulmasında uygulama alanı bulabilir. Soğutucu akışkan-absorbent kombinasyonundan istenilen özellik kimyasal afr'initenin (çözünürlüğün) yüksek olmasıdır. Günümüzde absorpsiyonlu soğutma sistemiyle ilgili araştırma ve çalışmalar en iyi kimyasal ve iletim özelliklere sahip soğutucu akışkan-absorbent kombinasyonlar üzerinde yoğunlaşmaktadır.


Tablo 3. Üzerinde çalışına yapılan yeni kombinasyonlar


ABSORPSİYONLU SOĞUTMA SİSTEM ELEMANLARI
Şekil 8'de görüldüğü gibi temel bir absorpsiyonlu soğutma sistemi; generator, yoğunlaştırıcı, absorber gibi dört ana ısı değişim elemanı yanısıra eriyik pompası, genleşme ve bir de kısma
valfinden oluşmaktadır. Pratik bir absorpsiyonlu soğutma sistemi ise detaylı olarak aşağıdaki elemanları içermektedir.
  -Generator (Kızdırıcı)
  -Analizör (Ayrıştırıcı)
  -Rectifier (Saflaştırıcı)
  -Yoğunlaştırıcı
  -Sıvı amonyak deposu
  -Ara soğutucu
  -Genleşme valfi
  -Buharlaştırıcı
  -Absorber
  -Sıvı eriyik pompası
  -İsı değiştirici

Her absorpsiyonlu soğutma ünitesi üç farklı sıcaklık düzeyinde çalışmaktadır:
  1)Yüksek sıcaklık düzeyinde ; ısı generatöre eklenmektedir.
  2)Orta sıcaklık düzeyinde; ısı absorber ve yoğunlaştırıcıdan çevreye verilmektedir.
  3)Düşük sıcaklık düzeyinde ; ısı çevreden buharlaştırıcıya eklenmektedir.

Amonyak-su kombinasyonlu abbsorpsiyon soğutma sisteminin çalışması: Sisteme ait şematik resim Şekil 9'da verilmektedir. Buharlaştırıcıdan çıkan amonyak buharı (1) ara soğutucuya girmekte ve burada yoğunlaştırıcıdan gelen sıvı amonyağın ısısını alarak aşırı ısınmaktadır. Ara soğutucudan çıkan amonyak buharı (2) absorbere girmekte ve absorbent madde olan su tarafından absorbe edilmektedir. Absorberde oluşan zengin eriyik (3) bir eriyik pompasından geçerek (4) ısı değiştirgecine girmekte ve bu kısımda zayıf eriyiğin ısısını transfer eden zengin eriyik (5) analizörden geçerek generatöre girmektedir. Generatöre. buhar aracılığıyla sağlanan ısı. zengin eriyikteki çözünürlüğü azaltmakta ve kaynayan amonyaktan su buharı ayrılmaktadır. Generatörde tam bir ayrışma olmadığından amonyak buharının tekrar analizörden geçerken suyu ayrıştırılmaktadır. Analizör çıkışında yine bir miktar su içermekte olan amonyak buharı (6) buradan saflaştırıcıya girerek hemen hemen suyunu tamamını kaybederek, saf amonyak buharı halinde (7) buradan yoğunlaştırıcıya girerek sıvı hale gelmektedir. Yoğunlaştıncı çıkışında sıvı amonyak (8), amonyak tankına girmekte ve buharlaştırıcı için gerekli sıvı amonyak (9) ara soğutucudan geçerek bir miktar ısısını kaybettikten sonra genleşme valfine girmekte ve basıncı düşürülerek buharlaştırıcıya varmaktadır. Generatör çıkışında zayıf eriyik (12) bir ısı değiştirgecinden geçerek ısısını kaybetmekte (13) ve kısma valfine girdikten sonra ise basıncı düşürülmektedir. Bu kısımdan sonra (14) absorbere gelerek amonyak buharını absorbe etmekte ve böylece bir çevrim tamamlanmış olmaktadır.

ABBSORPSİYONLU SİSTEM İLE MEKANİKİ BUHAR SIKIŞTIRMALI SİSTEMİN KARŞILAŞTIRILMASI

1.Absorpsiyonlu soğutma sistemi, hareketli parçaların az olmasından ötürü oldukça sessiz çalışabilmektedir. Bu durum, geniş kapasiteli tesisler için gerekliliğini ortaya koyabilmektedir.
2.Absorpsiyonlu soğutma sistemi düşük buharlaştırıcı sıcaklıklarında avantajlı durum göstermektedir. Bunun en önemli nedeni, buhar sıkıştırmalı sistemdeki kompresörde sürtünmelerden
ötürü güç kayıplarının ve aşırı kızdırma problemlerinin bu sistemde söz konusu olmamasıdır.
3.Absorpsiyonlu soğutma sistemi, kolay ayarlanabilirle, kontrol edilebilme, serbest ve uzun ömür faktörleriyle avantaj sağlamaktadır.
4.Absorpsiyonlu soğutma sisteminde soğutma yükü buhar sıkıştırmalı sisteme oranla % 0-100 arasında değişebilen bir esnekliğe sahip olduğundan aşağıdaki üretim prosesleri için üstünlük gösteriri ektedir.
  -En etkili ve önemli proses olan gıdaların dondurularak işlenmesinde,
  -Kimya endüstrisi için, dondurma, ayrıştırma, sıvılaştırılmada,
  -Mekaniki, elektriki, havacılık alanlarında teknik teşnizatın testinde,
5.Sıcaklık sapmaları genleşme valflerindeki küçük değişmelerle korunabilmektedir.
6.Absorpsiyonlu soğutma sistemlerinde buharlaştırıcı basınç ve sıcaklığı düştüğü zaman soğutma kapasitesinde çok az bir azalma olmakla beraber, buhar sıkıştırmalı sistemde ise kapasitede çok hızlı bir azalma ortaya çıkmaktadır.
7.Absorpsiyonlu soğutma sisteminde konstrüksiyon yönünden hızlı bir şekilde soğuk üretimi sözkonusu olmaktadır (Generatöre ısı sağlandıktan 20-30 dakika içinde düşük sıcaklıkların
üretimi).
8.Absorpsiyonlu soğutma sisteminde, buhar sıkıştırmalı sistemde kullanılan elektrik enerjisinin % 2-9 oranı kullanılmaktadır.
9.Absorpsiyonlu soğutma sisteminin farklı elemanlarını küçük bir alana yerleştirme gerekliliğinde simetrik olarak yerleştirmeyle etkili bir çalışma sağlanabilmektedir.
10.Absorpsiyonlu soğutma sistemi, buhar türbinlı soğutma sistemine göre, enerji maliyeti yönünden oldukça ekonomik görünmektedir. Kompresörlü tip soğutma sistemi ile karşılaştırıldığında pek avantajlı durum göstermemektedir. Bununla birlikte proses atık ısıları, güneş ve jeotermal enerji kaynakları, generatör için gerekli ısının sağlanmasında kullanıldığı
taktirde absorpsiyonlu sistemlerde ekonomiklik sözkonusu olabilmektedir.

İlk yatırım maliyetinin absorbsiyonlu soğutma sisteminde yüksek olması yanında bakım gerektirmemesi ve arızaların çok seyrek olması nedeniyle kendini çok kısa sürede amorti edebilmesini sağlamaktadır.

SOĞUTMA AMAÇLARI İÇİN ABSORBSİYONLU SİSTEMLER

Gıdaları tabii durumlarında uzun zaman periyodları içinde korumak için, modern soğutma yöntemlerini kullanmak en geçerli metod sayılmaktadır. Bu amaçla sürdürülen gıdaların dondurularak işlenmesi dört basamaktan oluşmaktadır.
Ön soğutma : Besini başlangıç sıcaklığından donma başlangıcına kadar soğutma. Örnek olarak
1.+15°C'den -l°'ye kadar soğutma ön soğutma olarak adlandırılmaktadır. 
2.Besinde ilk buz kristallerinin oluşmaya başlaması
3.Besin sıcaklığının düşmesiyle geri kalan suyun donması
4.Serbest suyun tamamen donmasından sonra evre değişimi oluşmadan besin sıcaklığının düşmesi Donma işlemi besin ısısını -18°C'ye düşmesiyle tamamlanmaktadır.

Sulidyumbromid kombinasyonlu sistem yalnızca ön soğutma uygulamalarında kullanım alanı bulabilir. Çünkü bu sistemde elde edilebilecek minimum düşük sıcaklık 3°C olmaktadır. Buna karşılık amonyak-su kombinasyonlu sistemde 60°C'ye kadar varabilen düşük sıcaklıklar elde edilebilir. Ayrıca bu kombinasyonlu sistemde soğutma yükü % 0-100 arasında değişebilen bir esnekliğe sahip olmadığından çeşitli gıdaların (yağlar, şekerlemeler, meyve ve sebzeler, peynir, yumurta, balık vs.) soğukta saklanmasında (ön soğutma, dondurma) kullanım alanı bulabilmektedir.

SONUÇLAR
Son 30-40 yıl içerisinde kullanımı ikinci plana düşen absorpsiyonlu soğutma sistemleri, özellikle buhar sıkıştırmalı soğutma sistemlerinde kullanılan soğutucu akışkanların ozon tabakasına karşı aşındırıcı etki yapması nedeniyle tekrar alternatif olarak gündeme gelmişlerdir. Ayrıca çeşitli endüstri kolarındaki atık ısılar ile yenilenebilir enerji kaynaklarının rahatlıkla kullanılabilir olması bu sistemlere büyük avantajlar sağlamaktadır. Ülkemizde de bu sistemlere olan eğilimin artmasının sağlanması gerekmektedir. Özellikle güneşlenme sezonunun yüksek olması, bu sistemler için oldukça uygun bir ısıl kaynak oluşturmaktadır. Bu çalışmanın genel amacı da konuyla ilgilenmek isteyenlere bir faydalı kaynak oluşturmak olmuştur.

KAYNAKLAR
1.Anon, "Absorption Refrigeration Machine", Handbook of Air Conditioning System Design Carrier Air Conditioning Company, pp 7.33-7.45, (1965).
2.Anon, "The Principles and Cycles of Cold Production, Refrigeration of Foodstuffs", Refrigeration Techniques in Developing Countries by I.I.R. pp 17-38, 93-94, (1976).
3.Borde, I. and Jelinek, M. "Development of Absorption Refrigeration Units for Cold Storage of Agricultural Products", I.J.R 10(1), pp 53-56, (1987).
4.Jordan. R. C. and Priester , G. B. "Absorption Refrigeration, Food P reservation". R efrigeration and Air C onditioning, pp 367-386, pp 468-473, (1956). 
5.Lorentzen, G. "Refrigeration Throughout the World". I.J.R, 10(1), pp 6-13, (1987).

6.Pala, M. "Gıda Sanayi Gelişme Perspektifinde Soğuk Tekniği Uygulamaları", Makina Mühendisleri Odası Seminerleri, 9 Mart 1988, İstanbul
7.Persson, P.O. "Refrigeration and Its Influence on the World Food Supply Now and in the Future", I.J.R, 10(5). pp 279-284, (1987).
8.Dosat, R.J. "Survey of Refrigeration Applications", Principles of Refrigeration. pp 121-131. (1961). 
9.Gac, A. "Education - A Vital Factor to Promote Refrigeration Techniques in Developing Countries", I.J.R, 11(4), pp 198-202,(1988).
10.Jennings, B.H. "The Thermodynamic Properties of Ammonia-Water Mixtures : A Reassessment inTabular Format", ASHRAE Transactions, 2, pp 419-433, (1981).
11.Anon, "ASHRAE Handbook of Application", pp 24.1-25.12,(1982).
12.Keizer, C . "Absorption Refrigeration Machines", Ph. D.Thesis, Delf University of Technology, Holland, pp 2-5 and pp 7-24, (1982).
13.Kouremenos. D.A. "A Tutorial on Reserved NH3-H9O Absorption Cycles for Solar Applications", Solar Energy. V. 34,N.l.pp 101-115,(1985). 
14.Kouremenos D.A. and Stegou-Sagia A., "Measuring the Evaporation of NH3-in Triple-Fluid Gas Absorption Units". I.J.R, 11(3), pp 153-163,(1988).
15.Anon, "ASHRAE Handbook of Equipment", pp 14.1-14.8, (1983).
16.Lorentzen, G. "Ammonia : An Excellent Alternative". I.J.R,11 (4), pp 248-252, (1988).
17.Marsh, R.W. and Olivo, C.T. "Nonmechanical Refrigeration Systems", Principles of Refrigeration. pp 170-190,(1979).
18.Gosney, W.B. "The Vapour Absorption System", Principles of Refrigeration, pp 401-471, (1982).
19.Payne. C.A. "Absorption Refrigeration Systems", Manual of Refrigeration Practice, pp 55-71, (1965).
20.Harris, N.C. "Absorption Refrigeration", Modern Air Conditioning Practice, pp 245-246, (1983).
21.Reed, G.H. "Refrigerants", Refrigeration A Pratical Manual for Mechanics, pp 36-41, (1981).
22.Stephan, K. "History of Absorption Heat Pumps and Working Pair Developments in Europe", I.J.R, 6(2). pp 160-165. (1983).
23.Stoecker, W. F. and Jones, J.W. "Absorption Refrigeration", Refrigeration and Air Conditioning, pp 328-350, (1982).
24.Stolk A.L.. "Possibilites and Limits of Thermal Sorption System". Delft University of Technology. Holland, (1986).
25.Szokolay, S. V. "Solar Energy and Building", pp 41-42. (1975).
26.Ward D.S. "Solar Absorption Cooling Feasibility", Solar Energy, 22, pp 259-268. (1979).
27.Wilkinson, W.H. "What are the Performance Limits for Double-Effect Absorption Cycles". ASHRAE Transactions, 2, pp 2429-2441, (1987).
28.Ziegler, B. and Treppy Ch. "Equation of State for Ammonia-Water Mixtures", I.J.R, 7(2). pp 101-106, (1984). 



Video İçerik

Performansa Dayalı Deprem Tasarımı Yaklaşımı

Sempozyum