Slider Altına

“Tekelcilik; güçtür (erktir)” mitosunun sonu...

05 Şubat 2009 Dergi: Şubat-2009
Nasıl ki çocuklar büyüdükçe, özel güçlere sahip kahramanlar, bir tehditi uzak tutabilmek için yaşamlar pahasına korunan sırlar, her şeyin bittiğine inanılan anda ortaya çıkan mucizeler masala dönüşüyor ve fantastik bir dünya içerisine hapsediliyorsa, gelişme, güç ve iktidar konusunda bildiklerimiz de geçmiş zaman öykülerine dönüşmek üzere.. 


Yakın bir geçmişe kadar kimsenin bilmediğini bilmek, keşfetmek,  bilineni sırlara dönüştürüp sımsıkı saklamak ve işe yarar fikirleri yasaların da yardımıyla koruma altına almak, kişilerin, kuruluşların gücü ve önderliği için yeterli koşul olarak görülüyordu. İnovasyonun, yani yaratıcı yeniliklerin, gelişime açık doğurgan fikirlerin önemi hızla artınca, iş bu yaratıcılığın bir tek kişinin Tanrı vergisi bünyesinden ziyade, işbirliği yapmasını, bilgiyi, bilginin sonucu olan çıktıları paylaşmasını bilen çoğul bir yapıdan beslenebileceği düşüncesi de yaygınlaşmaya başladı.


“Açık kaynak kodları” ve “vikinomi” işte bu düşüncenin sonucu olarak iş dünyasına girdi. İşin felsefesi özetle şu; önce seni geliştirecek olan her şeyi geliştirmek için bilgini, kaynaklarını korkmadan aç, paylaş, ne kadar çok kişi tarafından paylaşılırsa, her bir paylaşımcı süreci geliştirene dönüşecektir. Gelişen ve birlikte büyütülen artı değeri paylaş ve paylaşımcıların bundan tatmini, sürecin sürdürülebilir gelişiminin yegane güvencesi olacaktır. Yani aşağı yukarı böyle bir şey. 


Vikinomi (wikinomics) pek çoğumuza internette sıkça karşılaştığımız belki de başvurduğumuz “wikipedia” küresel ansiklopedi sitesini çağrıştıracaktır ki çok doğru bir ipucudur. Bu, wiki altyapısının en bildik uygulamalarından biridir. Bu veri tabanına herkes bilgi ilave edebilmekte, değişiklik önerebilmektedir ve herkes ücretsiz olarak kullanabilmektedir. Wiki aynı zamanda bir yazılım alt yapısı olduğu için, bu yazılım altyapısıyla farklı amaçlar için kaynaklar oluşturulabilmektedir. “Wikipedia’ya göre Wiki altyapısı aslında ilk kez “wikiwikiweb” adlı bir sitede uygulandı. Bunun geliştiricisi olan Ward Cunningham, wiki adını, Hawaii dilinde “hızlı” anlamına gelen wiki kelimesinden almış; her ne kadar sonradan wiki’nin “bildiğim şu ki” şeklinde tercüme edilebilecek “what I know is” deyiminin kısaltması olduğu atfına bulunulmuş olsa da..”


Vikinominin temelleri; açık olma, paylaşım, küresel hatta evrensel hareket edebilme/düşünebilme ve –bu kelimeden emin değilim- hiyerarşik modeli kıran yatay örgütlenme, denk/eşit katılımcılık (peering).. 


Linus Torvalds, açık kaynak kodu uygulamalarının en bilindiklerinden olan Linux üzerine çalışmaya başladığında 1991 senesiydi. Dünyanın her yerinden yazılımcılara bu modeli açtı ve geliştirmeye davet etti. Bugün Linux dünyanın dört bir yanında tüm paylaşımcıları için önemli bir özgürlük ve gelişme alanı yaratıyor. Türkiye’de “Açık Kaynak Kod Platformu”, bakış açısını şöyle özetliyor: “Türkiye bilişim'le, bilişim açık kaynak yazılımlarla gelişir”.


Özetle; yepyeni ve dinamik bir üretim ve yenilik modeli, paylaşıma dayalı bir fikir ve proje üretimi sunuyor vikinomi.


Belki de bu yeni inovasyon kültürü, insanların duygu ve düşünce dünyalarını da olumlu yönde etkileyebilir. 


“Herkes büyümek ister, ama kimse değişmek istemez. Maalesef bunlardan biri olmadan diğeri olmaz.”


Not: Vikinomi hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyeler için; MediaCat kitaplarından “Vikinomi: Kitlesel İşbirliği Her Şeyi Değiştiriyor” kitabını önerebiliriz.


Herkes için kaygısız, huzurlu, mutlu günler diliyoruz...


Oya BAKIR

oyabakir@dogayayin.com


Etiketler


Video İçerik

Performansa Dayalı Deprem Tasarımı Yaklaşımı

Sempozyum